Sunan an-Nasa'i، حدیث 3182
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ خَرَجْنَا حُجَّاجًا فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَنَحْنُ نُرِيدُ الْحَجَّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَانَا آتٍ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدِ اجْتَمَعُوا فِي الْمَسْجِدِ وَفَزِعُوا . فَانْطَلَقْنَا فَإِذَا النَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَى نَفَرٍ فِي وَسَطِ الْمَسْجِدِ وَفِيهِمْ عَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَإِنَّا لَكَذَلِكَ إِذْ جَاءَ عُثْمَانُ رضى الله عنه عَلَيْهِ مُلاَءَةٌ صَفْرَاءُ قَدْ قَنَّعَ بِهَا رَأْسَهُ فَقَالَ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَإِنِّي أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ بِعِشْرِينَ أَلْفًا أَوْ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ أَلْفًا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اجْعَلْهُ فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ ابْتَاعَ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ فَابْتَعْتُهَا بِكَذَا وَكَذَا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُهَا بِكَذَا وَكَذَا قَالَ " اجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَظَرَ فِي وُجُوهِ الْقَوْمِ فَقَالَ " مَنْ يُجَهِّزْ هَؤُلاَءِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . يَعْنِي جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى لَمْ يَفْقِدُوا عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . فَقَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
اسحاق بن ابراهیم به ما خبر داد و گفت: عبدالله بن ادریس برای ما حدیث کرد و گفت: من از حسین بن عبدالرحمن شنیدم که از عمرو بن جاوان، و او از الاحنف بن قیس روایت میکرد. الاحنف گفت: ما به قصد حج حرکت کردیم و به مدینه رسیدیم. هنگامی که در محل اقامت خود مشغول پیاده کردن بارها بودیم، شخصی نزد ما آمد و گفت:
«مردم در مسجد گرد آمدهاند و نگران شدهاند.» پس ما نیز رفتیم و دیدیم مردم دور گروهی در میان مسجد جمع شدهاند که علی، زبیر، طلحه و سعد بن ابیوقاص نیز در میان آنان بودند. در همین حال عثمان رضی الله عنه در حالی که ردای زرد رنگی بر سر انداخته بود، وارد شد و فرمود: «آیا طلحه اینجاست؟ آیا زبیر اینجاست؟ آیا سعد اینجاست؟» گفتند: «بله.» فرمود: «شما را به خدایی که هیچ معبودی جز او نیست قسم میدهم، آیا نمیدانید که رسول الله ﷺ فرمودند: "هر کس میربدِ بنی فلان را بخرد، خداوند او را میبخشد"؟ پس من آن را به بیست هزار یا بیست و پنج هزار درهم خریدم و نزد رسول الله ﷺ رفتم و ایشان را مطلع ساختم. ایشان فرمودند: "آن را ضمیمه مسجد ما کن و پاداش آن برای توست."؟» گفتند: «آری، به خدا قسم.» فرمود: «شما را به خدایی که هیچ معبودی جز او نیست قسم میدهم، آیا نمیدانید که رسول الله ﷺ فرمودند: "هر کس چاه رومه را بخرد، خداوند او را میبخشد"؟ پس من آن را به فلان مبلغ خریدم و نزد رسول الله ﷺ رفتم و گفتم: "آن را به فلان مبلغ خریدهام." ایشان فرمودند: "آن را برای سقایة المسلمین (آبرسانی به مسلمانان) قرار بده و پاداش آن برای توست."؟» گفتند: «آری، به خدا قسم.» فرمود: «شما را به خدایی که هیچ معبودی جز او نیست قسم میدهم، آیا نمیدانید که رسول الله ﷺ به چهرههای مردم نگریستند و فرمودند: "هر کس این لشکر را تجهیز کند، خداوند او را میبخشد" —یعنی جیش العسرة (لشکر تبوک)— پس من آنان را چنان تجهیز کردم که حتی از طناب و دهانهبند شتر نیز بینیاز شدند؟» گفتند: «آری، به خدا قسم.» آنگاه فرمود: «بارالها، شاهد باش! بارالها، شاهد باش! بارالها، شاهد باش!»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عثمان دارایی خود را در راه مسجد، آبرسانی و سپاه هزینه کرد.
متن، گفتوگو را در مدینه قرار میدهد؛ جایی که عثمان حاضران را به مشارکتهای خود در مسجد، تأمین آب و تجهیز سپاه عُسره یادآوری کرد.
محلی که خرما را برای خشکشدن در آن پهن میکنند.
چاهی که آب آن در اختیار مسلمانان قرار گرفت.
سپاهی که برای لشکرکشی به تبوک تجهیز شد.
این روایت صدقه را با منفعت پایدار برای جامعه و طلب پاداش خداوند پیوند میدهد. دانشمندان بر پایهٔ شواهد عمومی و قوی دربارهٔ صدقه، نتیجه میگیرند که پشتیبانی از امکانات عمومی پسندیده است. چون این روایت مشخص ضعیف است، بهتنهایی نمیتواند تکلیف دینیای را ثابت کند؛ قواعد عمومی صدقهٔ مستحبی همچنان راهنما هستند.
- با پول، زمان یا مهارتهای خود از امکاناتی پشتیبانی کنید که در درازمدت به جامعه سود میرسانند.
- با نیت جلب خشنودی خداوند ببخشید، نه برای کسب شهرت یا ستایش.
- پیش از استناد به روایتی برای اثبات یک تکلیف دینی، اعتبار آن را بررسی کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.