Sunan an-Nasa'i، حدیث 3470
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از النسائي تا پیامبر ﷺ
- 1عِيسَى بْنُ حَمَّادٍآن را به النسائي روایت کرد
- 2اللَّيْثُ
- 3يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
- 4عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ
- 5الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ
- 6ابْنِ عَبَّاسٍ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ ذُكِرَ التَّلاَعُنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ عَدِيٍّ فِي ذَلِكَ قَوْلاً ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ يَشْكُو إِلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً قَالَ عَاصِمٌ مَا ابْتُلِيتُ بِهَذَا إِلاَّ بِقَوْلِي فَذَهَبَ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي وَجَدَ عَلَيْهِ امْرَأَتَهُ وَكَانَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مُصْفَرًّا قَلِيلَ اللَّحْمِ سَبِطَ الشَّعَرِ وَكَانَ الَّذِي ادَّعَى عَلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَ أَهْلِهِ آدَمَ خَدْلاً كَثِيرَ اللَّحْمِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَيِّنْ " . فَوَضَعَتْ شَبِيهًا بِالرَّجُلِ الَّذِي ذَكَرَ زَوْجُهَا أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَهَا فَلاَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا . فَقَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَجْلِسِ أَهِيَ الَّتِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ رَجَمْتُ أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ رَجَمْتُ هَذِهِ " . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لاَ تِلْكَ امْرَأَةٌ كَانَتْ تُظْهِرُ فِي الإِسْلاَمِ الشَّرَّ .
عیسی بن حماد به ما خبر داد و گفت: لیث به ما اطلاع داد، از یحیی بن سعید، از عبدالرحمن بن قاسم، از قاسم بن محمد، از ابن عباس که فرمود: در حضور رسول الله ﷺ سخن از لعان به میان آمد. عاصم بن عدی در این باره سخنی گفت و سپس رفت. مردی از قوم او نزدش آمد و شکایت کرد که مردی را با همسرش یافته است. عاصم گفت:
«جز به سبب سخنی که گفتم، به این بلا گرفتار نشدم.» سپس آن مرد را نزد رسول الله ﷺ برد و ماجرای یافتن همسرش را برای ایشان بازگو کرد. مردی که ادعا میشد با همسر او دیده شده، زردرو، لاغر و مویش صاف بود؛ اما کسی که شوهر ادعا میکرد او را نزد همسرش یافته، گندمگون، فربه و مویش مجعد بود. رسول الله ﷺ فرمودند: «خدایا، حقیقت را آشکار ساز.» سپس آن زن فرزندی به دنیا آورد که شبیه همان مردی بود که شوهرش ذکر کرده بود. آنگاه رسول الله ﷺ میان آن دو لعان جاری کردند. مردی در مجلس از ابن عباس پرسید: «آیا این همان زنی است که رسول الله ﷺ دربارهاش فرمودند: اگر کسی را بدون دلیل سنگسار میکردم، این زن را سنگسار میکردم؟» ابن عباس پاسخ داد: «خیر، آن زن دیگری بود که حتی پس از مسلمان شدن نیز شرارت را آشکارا نشان میداد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در صورت اتهام زنا، لعان راهی مقرر برای رسیدگی است.
مردی از قبیلهٔ عاصم بن عدی گزارش داد که مردی را نزد همسرش یافته است. پس از تولد کودکی که به آن مردِ توصیفشده شباهت داشت، پیامبر ﷺ مقرر کرد میان آن دو همسر لعان انجام شود.
آیین مقرر و سوگندمحوری که در آن همسران اتهام زنا و انکار آن را مطرح میکنند.
اجرای رسمیِ آیین سوگند که در احکام اسلامی برای چنین اتهامهایی مقرر شده است.
عالمان کلاسیک این روایت را دلیلی بر اجرای لعان میدانند هنگامی که شوهر همسرش را به زنا متهم میکند و نمیتواند شاهدان معمول را ارائه دهد. این آیین مجوز اقدام خودسرانه نیست؛ بلکه باید طبق ضوابط و زیر نظر مرجع صالح انجام شود. شباهت ظاهری کودک بهتنهایی دلیلی برای اثبات اتهام یا صدور مجازات نیست. مذاهب فقهی شرایط و پیامدهای حقوقی لعان را در آثار مربوط به حقوق خانواده بررسی کردهاند.
- اتهامهای جدی را خودسرانه داوری نکنید؛ پیگیر رسیدگی از راهی صالح و عادلانه باشید.
- از شباهت ظاهری بهتنهایی دربارهٔ گناهکاری یا نسب حکم نکنید.
- با هر دو همسر با دقت و احترام رفتار کنید و نگذارید سوءظن به اقدام خودسرانه یا تحقیر علنی بینجامد.
این روایت صحیح از نخستین لعان در اسلام یاد میکند و دربارهٔ آیینی که در اینجا اجرا شده است زمینه فراهم میآورد.
Sunan an-Nasa'i · #3472 (Sahih)این روایت توضیح میدهد که پیامبر ﷺ چگونه از همسران خواست در لعان سوگند یاد کنند.
Sahih al-Bukhari · #4745 (Sahih)این روایت صحیح نیز به اتهام میان همسران و رسیدگی مقرر به آن میپردازد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.