Sunan an-Nasa'i، حدیث 3545
روایتشده توسط Fatimah bint Qais. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از النسائي تا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَاصِمٍ
- 1عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍآن را به النسائي روایت کرد
- 2مَخْلَدٌ
- 3ابْنُ جُرَيْجٍ
- 4عَطَاءٍ
- 5عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَاصِمٍ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَاصِمٍ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، أَخْبَرَتْهُ وَكَانَتْ، عِنْدَ رَجُلٍ مِنْ بَنِي مَخْزُومٍ أَنَّهُ طَلَّقَهَا ثَلاَثًا وَخَرَجَ إِلَى بَعْضِ الْمَغَازِي وَأَمَرَ وَكِيلَهُ أَنْ يُعْطِيَهَا بَعْضَ النَّفَقَةِ فَتَقَالَّتْهَا فَانْطَلَقَتْ إِلَى بَعْضِ نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ عِنْدَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ طَلَّقَهَا فُلاَنٌ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِبَعْضِ النَّفَقَةِ فَرَدَّتْهَا وَزَعَمَ أَنَّهُ شَىْءٌ تَطَوَّلَ بِهِ . قَالَ " صَدَقَ " . قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَانْتَقِلِي إِلَى أُمِّ كُلْثُومٍ فَاعْتَدِّي عِنْدَهَا " . ثُمَّ قَالَ " إِنَّ أُمَّ كُلْثُومٍ امْرَأَةٌ يَكْثُرُ عُوَّادُهَا فَانْتَقِلِي إِلَى عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ أَعْمَى " . فَانْتَقَلَتْ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَاعْتَدَّتْ عِنْدَهُ حَتَّى انْقَضَتْ عِدَّتُهَا ثُمَّ خَطَبَهَا أَبُو الْجَهْمِ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ فَجَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسْتَأْمِرُهُ فِيهِمَا فَقَالَ " أَمَّا أَبُو الْجَهْمِ فَرَجُلٌ أَخَافُ عَلَيْكِ قَسْقَاسَتَهُ لِلْعَصَا وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَرَجُلٌ أَمْلَقُ مِنَ الْمَالِ " . فَتَزَوَّجَتْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ بَعْدَ ذَلِكَ .
عبدالحمید بن محمد به ما خبر داد، گفت: مخلّد برای ما حدیث کرد، گفت: ابن جریج از عطاء روایت کرد، گفت: عبدالرحمن بن عاصم به من خبر داد که فاطمه بنت قیس به او اطلاع داد — و او در آن زمان همسر مردی از بنیمخزوم بود — که شوهرش سه طلاقهاش کرده است. سپس شوهرش به یکی از غزوات رفت و به وکیل خود دستور داد تا مقداری نفقه به او بدهد، اما فاطمه آن را ناچیز دانست. پس نزد یکی از همسران پیامبر ﷺ رفت. در همین حال رسول خدا ﷺ وارد شدند در حالی که فاطمه آنجا حضور داشت. همسر پیامبر عرض کرد:
«ای رسول خدا! این فاطمه بنت قیس است که فلانی او را طلاق داده است. شوهرش مقداری نفقه برایش فرستاد ولی او نپذیرفت؛ و شوهرش ادعا کرده که این فقط لطفی از جانب او بوده است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «او راست گفته است.» سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «به خانهٔ امّ کلثوم برو و عدّهٔ خود را در آنجا سپری کن.» آنگاه فرمودند: «همانا امّ کلثوم زنی است که بازدیدکنندگان زیادی دارد؛ پس به خانهٔ عبدالله بن امّ مکتوم برو زیرا او نابیناست.» بنابراین فاطمه به خانهٔ عبدالله رفت و تا پایان عدّه در آنجا ماند. پس از آن، ابوالجهم و معاویه بن ابوسفیان از او خواستگاری کردند. او نزد رسول خدا ﷺ آمد تا دربارهٔ این دو مشورت کند. پیامبر ﷺ فرمودند: «اما ابوالجهم، مردی است که میترسم با عصایش تو را بزند؛ و معاویه مردی است که هیچ مالی ندارد.» سرانجام فاطمه با اسامة بن زید ازدواج کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
فاطمه درباره عدهٔ خود و دو خواستگارش مشورت خواست.
مدت انتظار مقرر پس از طلاق یا درگذشت همسر.
پول یا امکانات لازم برای نیازهای ضروری زندگی.
درخواست رسمی برای ازدواج با کسی.
عالمان درباره داستان فاطمه بنت قیس بحث میکنند که آیا زنی که طلاق قطعی گرفته، در دوران عده حق مسکن و نفقه دارد یا نه. مذهب حنفی در اصل هر دو را برای او قائل است؛ مذاهب شافعی و حنبلی، از جمله بر پایه بارداری و نوع طلاق، میان موارد تفاوت میگذارند. مذهب مالکی نیز شروط و جزئیاتی دارد. این روایت ضعیف است و بنابراین نمیتواند بهتنهایی حکمی فقهی را اثبات کند؛ فقیهان این موضوع را با توجه به روایات صحیح و مجموعه ادله ارزیابی میکنند. توصیه درباره خواستگاران نیز نشان میدهد که میتوان مشورتی صادقانه و مرتبط خواست و ارائه کرد.
- در طلاقهای پیچیده، از فرد متخصصی که از تمام شرایط آگاه است مشورت بگیرید.
- کسی که از او درباره ازدواج مشورت خواسته میشود، باید نگرانیهای مرتبط را صادقانه و سنجیده بیان کند.
- توافقهای مربوط به نفقه و مسکن در دوران عده را روشن و مشخص ثبت کنید.
این روایت صحیح به طلاق او و پرسشش از پیامبر ﷺ درباره نفقه و مسکن در دوران عده میپردازد و برای بررسی فقهی، دلیلی مهمتر به شمار میآید.
Sahih al-Bukhari · #2639 (Sahih)این روایت صحیح درباره موضوعی مربوط به ازدواج است و نشان میدهد که در گفتوگوی مشورتی، اطلاعات مرتبط درباره خواستگار بیان میشود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.