کتاب وصایا · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3630

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب وصایا
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَبِيرِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ مِسْمَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَامِرَ بْنَ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ اشْتَكَى بِمَكَّةَ فَجَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهُ سَعْدٌ بَكَى وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمُوتُ بِالأَرْضِ الَّتِي هَاجَرْتَ مِنْهَا قَالَ ‏"‏ لاَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَعْنِي بِثُلُثَيْهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَنِصْفَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَثُلُثَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الثُّلُثَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ بَنِيكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عباس بن عبدالعظیم عنبری به ما خبر داد و گفت: عبدالکبیر بن عبدالمجید برای ما حدیث کرد و گفت: بُکَیر بن مسمار برای ما حدیث کرد و گفت: از عامر بن سعد شنیدم که از پدرش روایت می‌کرد که او در مکه بیمار شد و رسول خدا ﷺ به عیادتش آمد. چون سعد ایشان را دید، گریست و گفت:

«ای رسول خدا! آیا در سرزمینی که از آن هجرت کردی، خواهم مرد؟» فرمود: «نه، ان‌شاءالله.» گفت: «ای رسول خدا! آیا تمام مالم را در راه الله وصیت کنم؟» فرمود: «نه.» گفت: «دو سوم آن را؟» فرمود: «نه.» گفت: «نصف آن را؟» فرمود: «نه.» گفت: «یک سوم آن را؟» رسول خدا ﷺ فرمود: «یک سوم، و یک سوم هم بسیار است. اینکه فرزندانت را ثروتمند رها کنی، بهتر از آن است که آنان را فقیر رها کنی تا دست نیاز به سوی مردم دراز کنند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وصیت نباید بیش از یک‌سوم دارایی باشد؛ رسیدگی به وارثان بر آن مقدم است.

پیشینه و سبب بیان

سعد بن ابی‌وقاص در مکه بیمار شد و از پیامبر ﷺ پرسید چه مقدار از دارایی‌اش را می‌تواند برای صدقه وصیت کند. پیامبر ﷺ آن را به یک‌سوم محدود کرد و بر رسیدگی به فرزندانش تأکید فرمود.

توضیح واژه‌های دشوار
وصیت در راه خدا

اختصاص بخشی از دارایی در وصیت برای صدقه یا کار نیک.

یک‌سوم

یکی از سه بخش برابرِ دارایی.

درخواست صدقه

از دیگران درخواست کمک مالی کردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که وصیت به نفع امور خیریه نباید از یک‌سوم ترکه بیشتر باشد؛ آن هم پس از پرداخت بدهی‌ها و دیگر تعهدات. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این حد را پذیرفته‌اند؛ وصیت به نفع یکی از وارثان، در اصل، نیازمند رضایت سایر وارثان است. این سخن که یک‌سوم هم بسیار است، نشان می‌دهد اگر وارثان به دارایی متوفی وابسته باشند، وصیت به کمتر از آن می‌تواند ترجیح داشته باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. وصیتی تنظیم کنید که بدهی‌ها و حقوق وارثان را رعایت کند و وصیت‌های خیریه را به حداکثر یک‌سوم محدود سازد.
  2. برنامه‌های مالی را به‌موقع با خانواده‌تان در میان بگذارید تا ارث باعث سردرگمی بی‌دلیل نشود.
  3. از امور خیریه حمایت کنید، اما اعضای خانواده‌تان را بی‌آنکه امکانات کافی داشته باشند رها نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.