Sunan an-Nasa'i، حدیث 4776
روایتشده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از النسائي تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍآن را به النسائي روایت کرد
- 2الْقَعْنَبِيُّ
- 3مُحَمَّدُ بْنُ هِلاَلٍ
- 4أَبِيهِ
- 5أَبِي هُرَيْرَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا نَقْعُدُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ فَإِذَا قَامَ قُمْنَا فَقَامَ يَوْمًا وَقُمْنَا مَعَهُ حَتَّى لَمَّا بَلَغَ وَسَطَ الْمَسْجِدِ أَدْرَكَهُ رَجُلٌ فَجَبَذَ بِرِدَائِهِ مِنْ وَرَائِهِ - وَكَانَ رِدَاؤُهُ خَشِنًا - فَحَمَّرَ رَقَبَتَهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ احْمِلْ لِي عَلَى بَعِيرَىَّ هَذَيْنِ فَإِنَّكَ لاَ تَحْمِلُ مِنْ مَالِكَ وَلاَ مِنْ مَالِ أَبِيكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لاَ أَحْمِلُ لَكَ حَتَّى تُقِيدَنِي مِمَّا جَبَذْتَ بِرَقَبَتِي " . فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُقِيدُكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُقِيدُكَ . فَلَمَّا سَمِعْنَا قَوْلَ الأَعْرَابِيِّ أَقْبَلْنَا إِلَيْهِ سِرَاعًا فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " عَزَمْتُ عَلَى مَنْ سَمِعَ كَلاَمِي أَنْ لاَ يَبْرَحَ مَقَامَهُ حَتَّى آذَنَ لَهُ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مِنَ الْقَوْمِ " يَا فُلاَنُ احْمِلْ لَهُ عَلَى بَعِيرٍ شَعِيرًا وَعَلَى بَعِيرٍ تَمْرًا " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " انْصَرِفُوا " .
محمد بن علی بن میمون به من خبر داد و گفت: قعنبی برایم حدیث کرد و گفت: محمد بن هلال از پدرش، و او از ابوهُریره رضیالله عنه روایت کرده است که گفت: ما در مسجد همراه رسول خدا ﷺ مینشستیم و هرگاه ایشان برمیخاستند، ما نیز برخیزیم. روزی ایشان برخاستند و ما نیز با ایشان برخاستیم تا اینکه وقتی به میان مسجد رسیدند، مردی از پشت سر به ایشان رسید و ردای ایشان را محکم کشید — و ردای ایشان از پارچهای زبر بود — چنانکه گردن مبارکشان سرخ شد. آن مرد گفت:
«ای محمد! بر این دو شترم بار بگذار، زیرا تو نه از مال خودت میدهی و نه از مال پدرت!» رسول خدا ﷺ فرمودند: «نه، و از الله آمرزش میطلبم؛ برایت بار نمیگذارم تا اینکه مرا از بابت کشیدن گردنم قصاص کنی.» آن بادیهنشین گفت: «نه، به Allah سوگند! تو را قصاص نخواهم کرد.» رسول خدا ﷺ این سخن را سه بار تکرار کردند و هر بار آن مرد میگفت: «نه، به Allah سوگند! تو را قصاص نخواهم کرد.» چون سخن بادیهنشین را شنیدیم، شتابان به سوی او روی آوردیم، آنگاه رسول خدا ﷺ به سوی ما برگشتند و فرمودند: «هر کس سخنانم را شنیده است، اکیداً فرمان میدهم که از جای خود حرکت نکند تا اینکه به او اجازه دهم.» سپس رسول خدا ﷺ به مردی از میان جمع فرمودند: «ای فلانی! بر یک شترش جو و بر شتر دیگرش خرما بار کن.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «پراکنده شوید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ توهین را تحمل کرد و با این حال برای آن مرد آذوقه فراهم کرد.
جبران عادلانه یا قصاص در برابر آسیبی که وارد شده است.
نوعی غله که برای خوراک انسان یا حیوان به کار میرفت.
پوششی رویی که بر شانهها انداخته میشد.
عالمان، عدالت و حق جبران در صورت آسیب جسمی را از اصول کلی شریعت اسلامی میدانند. قصاص مجوزی برای اقدام شخصی نیست؛ بلکه تابع قواعد و صلاحیت مرجع قانونی است. این روایت ضعیف است و بنابراین نمیتواند بهتنهایی حکمی شرعی را ثابت کند؛ تصویر آن از شکیبایی و بخشندگی باید در کنار ادلهٔ معتبر و قواعد حقوقیِ جاری فهمیده شود.
- در برابر توهین شتابزده واکنش نشان نده؛ راهحلی عادلانه بجوی و از حدود خود فراتر نرو.
- تا جایی که میتوانی به نیازمند کمک کن، اما بخشندگی را با چشمپوشی از حقوق دیگران یکی ندان.
- احکام دینیِ وجوب و حرمت را بر ادلهٔ معتبر استوار کن و در مسائل حقوقی از متخصصان راهنمایی بگیر.
این روایت صحیح بیان میکند که نباید زیانی وارد کرد یا با زیان پاسخ داد و مبنایی قوی برای سنجش آسیب و قصاص فراهم میآورد.
40 Hadith van an-Nawawi · #33 (Sahih)این روایت صحیح میآموزد که یک ادعا بهتنهایی حق تصرف در دارایی دیگری را ایجاد نمیکند و دلیل و سوگند اهمیت دارند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.