Sunan an-Nasa'i، حدیث 4853
روایتشده توسط Amr ibn Hazm. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از النسائي تا پیامبر ﷺ
- 1عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍآن را به النسائي روایت کرد
- 2الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى
- 3يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ
- 4سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ
- 5الزُّهْرِيُّ
- 6أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ
- 7أَبِيهِ
- 8جَدِّهِ
- 9رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى أَهْلِ الْيَمَنِ كِتَابًا فِيهِ الْفَرَائِضُ وَالسُّنَنُ وَالدِّيَاتُ وَبَعَثَ بِهِ مَعَ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ فَقُرِئَتْ عَلَى أَهْلِ الْيَمَنِ هَذِهِ نُسْخَتُهَا " مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى شُرَحْبِيلَ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ وَنُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ وَالْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ قَيْلِ ذِي رُعَيْنٍ وَمُعَافِرَ وَهَمْدَانَ أَمَّا بَعْدُ " . وَكَانَ فِي كِتَابِهِ " أَنَّ مَنِ اعْتَبَطَ مُؤْمِنًا قَتْلاً عَنْ بَيِّنَةٍ فَإِنَّهُ قَوَدٌ إِلاَّ أَنْ يَرْضَى أَوْلِيَاءُ الْمَقْتُولِ وَأَنَّ فِي النَّفْسِ الدِّيَةُ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ وَفِي الأَنْفِ إِذَا أُوعِبَ جَدْعُهُ الدِّيَةُ وَفِي اللِّسَانِ الدِّيَةُ وَفِي الشَّفَتَيْنِ الدِّيَةُ وَفِي الْبَيْضَتَيْنِ الدِّيَةُ وَفِي الذَّكَرِ الدِّيَةُ وَفِي الصُّلْبِ الدِّيَةُ وَفِي الْعَيْنَيْنِ الدِّيَةُ وَفِي الرِّجْلِ الْوَاحِدَةِ نِصْفُ الدِّيَةِ وَفِي الْمَأْمُومَةِ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَفِي الْجَائِفَةِ ثُلُثُ الدِّيَةِ وَفِي الْمُنَقِّلَةِ خَمْسَ عَشَرَةَ مِنَ الإِبِلِ وَفِي كُلِّ أُصْبُعٍ مِنْ أَصَابِعِ الْيَدِ وَالرِّجْلِ عَشْرٌ مِنَ الإِبِلِ وَفِي السِّنِّ خَمْسٌ مِنَ الإِبِلِ وَفِي الْمُوضِحَةِ خَمْسٌ مِنَ الإِبِلِ وَأَنَّ الرَّجُلَ يُقْتَلُ بِالْمَرْأَةِ وَعَلَى أَهْلِ الذَّهَبِ أَلْفُ دِينَارٍ " . خَالَفَهُ مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ بِلاَلٍ .
عمرو بن منصور به ما خبر داد و گفت: حکم بن موسی برای ما حدیث نقل کرد و گفت: یحیی بن حمزه از سلیمان بن داود برای ما حدیث نقل کرد و او گفت: زهری برای من نقل کرد، از ابوبکر بن محمد بن عمرو بن حزم، از پدرش، از جدش، که رسول الله ﷺ نامهای به اهل یمن نوشت که در آن فرائض، سنن و دیات آمده بود و آن را همراه عمرو بن حزم فرستاد و بر اهل یمن خوانده شد. نسخه آن چنین بود:
«از محمد پیامبر ﷺ به شرحبیل بن عبدکلال، نعیم بن عبدکلال، حارث بن عبدکلال، قیل ذی رُعَین، مُعافِر و هَمْدان. اما بعد:» و در نامهاش آمده بود: «هر کس مؤمنی را عمداً و با دلیل آشکار بکشد، قصاص دارد، مگر اینکه اولیای مقتول رضایت دهند. و دیه نفس صد شتر است. و در بینی اگر کاملاً قطع شود دیه کامل است، و در زبان دیه کامل است، و در دو لب دیه کامل است، و در دو بیضه دیه کامل است، و در ذکر دیه کامل است، و در صلب (ستون فقرات) دیه کامل است، و در دو چشم دیه کامل است، و در یک پا نصف دیه است، و در مأمومه (ضربهای که به مغز برسد) یک سوم دیه است، و در جائفه (زخم عمیق بدن) یک سوم دیه است، و در مُنَقِّله (شکستگی استخوان) پانزده شتر است، و در هر انگشت از انگشتان دست و پا ده شتر است، و در دندان پنج شتر است، و در مُوضِحه (زخمی که استخوان را نمایان کند) پنج شتر است. و مرد به خاطر کشتن زن قصاص میشود، و بر اهل طلا هزار دینار است.» محمد بن بکار بن بلال با این روایت مخالفت کرده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این رساله قصاص را به وجود دلیل پیوند میدهد و برای جراحتها دیههای معینی ذکر میکند.
مجازات متقابل قانونی برای جرم که طبق قواعد مقرر و نه به ابتکار شخصی اجرا میشود.
جبران مالی که طبق حقوق اسلامی ممکن است در قتل یا جراحت بدنی واجب شود.
زخمی در سر که استخوان را نمایان میکند.
فقیهان مبالغ ذکرشده برای جراحتها را در چارچوب شواهد گستردهتر دربارهٔ دیه و قواعد قصاص بررسی میکنند؛ این زنجیرهٔ ضعیف مبنایی مستقل برای حکمی الزامآور نیست. چهار مذهب اهلسنت قصاص را موضوعی برای رسیدگی قضاییِ مراجع صلاحیتدار، اثبات و حقوق بازماندگان میدانند، نه مجوزی برای انتقام شخصی. اشاره به امکان گذشت وارثان با نقش بهرسمیتشناختهشدهٔ آنان در حق قصاص سازگار است؛ هرچند مذاهب در جزئیات اجرای آن اختلاف دارند.
- هرگز خودسرانه انتقام نگیرید؛ خشونت شدید را به مراجع صلاحیتدار گزارش کنید و بگذارید ادله با دقت بررسی شوند.
- به یاد داشته باشید که بازماندگان حقوقی دارند، اما گذشت یا سازش باید با دقت و بدون اجبار انجام شود.
- مبالغ و قواعد مربوط به جراحت را مشاورهٔ حقوقی مستقل تلقی نکنید؛ از متخصص بخواهید فقه معتبر و شرایط پرونده را بررسی کند.
این حدیث صحیح محدود میکند که در چه شرایطی گرفتن جان از نظر شرعی مجاز است و مبنایی قوی برای اجرای محتاطانهٔ قصاص فراهم میآورد.
Sahih al-Bukhari · #6740 (Sahih)این روایت صحیح به تقسیم حق قصاص در پروندهٔ قتل میپردازد.
40 Hadith van an-Nawawi · #33 (Sahih)این حدیث صحیح هشدار میدهد که قاضی در اختلافات نباید تنها به ادعایی اثباتنشده تکیه کند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.