کتاب امامت نماز · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 831

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب امامت نماز
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، وَأَبِي، صَالِحٍ عَنْ جَابِرٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى خَلْفَ مُعَاذٍ فَطَوَّلَ بِهِمْ فَانْصَرَفَ الرَّجُلُ فَصَلَّى فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَمَّا قَضَى مُعَاذٌ الصَّلاَةَ قِيلَ لَهُ إِنَّ فُلاَنًا فَعَلَ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَقَالَ مُعَاذٌ لَئِنْ أَصْبَحْتُ لأَذْكُرَنَّ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَأَتَى مُعَاذٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ مَا حَمَلَكَ عَلَى الَّذِي صَنَعْتَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَمِلْتُ عَلَى نَاضِحِي مِنَ النَّهَارِ فَجِئْتُ وَقَدْ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَدَخَلْتُ مَعَهُ فِي الصَّلاَةِ فَقَرَأَ سُورَةَ كَذَا وَكَذَا فَطَوَّلَ فَانْصَرَفْتُ فَصَلَّيْتُ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ يَا مُعَاذُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

واصل بن عبدالاعلی به ما خبر داد و گفت: ابن فضیل برایمان حدیث کرد، از اعمش، از محارب بن دثار و ابوصالح، از جابر. او گفت: مردی از انصار آمد در حالی که اقامه نماز برپا شده بود. وارد مسجد شد و پشت سر معاذ نماز خواند، اما معاذ نماز را با آنان طولانی کرد. آن مرد کنار رفت و در گوشه‌ای از مسجد به تنهایی نماز خواند و سپس رفت. چون معاذ نماز را تمام کرد، به او گفته شد که فلانی چنین و چنان کرد. معاذ گفت:

«سوگند به خدا، چون بامداد شود، این موضوع را نزد رسول الله ﷺ ذکر خواهم کرد.» سپس معاذ نزد پیامبر ﷺ آمد و ماجرا را بازگو کرد. رسول الله ﷺ او را فراخواند و پرسید: «چه چیزی تو را واداشت تا آنچه کردی انجام دهی؟» آن مرد گفت: «ای رسول الله ﷺ! من تمام روز با شتر آبکشم کار کرده بودم، وقتی آمدم اقامه برپا شده بود. وارد مسجد شدم و با او به نماز ایستادم، اما او سوره فلان و فلان را خواند و نماز را طولانی کرد؛ لذا من کنار رفتم و در گوشه مسجد نماز خواندم.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «آیا می‌خواهی مردم را به فتنه بیندازی ای معاذ؟ آیا می‌خواهی مردم را به فتنه بیندازی ای معاذ؟ آیا می‌خواهی مردم را به فتنه بیندازی ای معاذ؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

امام نماز را قابل‌تحمل برگزار می‌کند و شرایط نمازگزاران را در نظر می‌گیرد.

پیشینه و سبب بیان

مردی از انصار تمام روز با شترش آب می‌کشید. وقتی به معاذ پیوست، قرائت او را بیش از حد طولانی یافت؛ ازاین‌رو جداگانه نماز خواند. پیامبر ﷺ معاذ را به‌خاطر این کار تذکر داد.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که نشان می‌دهد نماز واجب بی‌درنگ آغاز می‌شود.

امام

کسی که نماز جماعت را پیش‌نمازی می‌کند.

انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان نخستین حمایت کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که امام نباید بی‌دلیل نماز را برای جماعت دشوار کند و باید شرایط متفاوت نمازگزاران را در نظر بگیرد. پیامبر ﷺ معاذ را به‌صراحت سرزنش کرد، زیرا قرائت طولانی او می‌توانست برای حاضران مایه دشواری شود. این به معنای آن نیست که نماز همیشه باید کوتاه باشد: امام از سنت پیروی می‌کند، اعتدال را رعایت می‌کند و نیازهای جماعت را در نظر می‌گیرد. مذاهب فقهی این اصل کلیِ ملاحظه‌کاری در پیش‌نمازی را پذیرفته‌اند؛ جزئیات آن تا اندازه‌ای به موقعیت و اعمال نماز بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر امام هستی، قرائتت را متناسب با شرایط و نیازهای نمازگزاران تنظیم کن.
  2. اگر درباره نماز نگرانی یا اعتراضی داری، آن را محترمانه مطرح کن و از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.