Sunan Abi Dawud, hadis 202
Przekazany przez Abdullah ibn Abbas. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekazał Abdullah ibn Abbas
Przekaz
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ السَّلاَمِ بْنِ حَرْبٍ، - وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى - عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلاَ يَتَوَضَّأُ . قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ " إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا " . زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ " فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَوْلُهُ " الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا " . هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلاَّ يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالاَنِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَنَامُ عَيْنَاىَ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي " . وَقَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلاَةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ لأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ .
Opowiedzieli nam Jahja ibn Ma’in, Hannad ibn as-Sari i Usman ibn Abi Szajba, od Abd as-Salama ibn Harba – a oto brzmienie hadisu Jahji – od Abu Chalida ad-Dalaniego, od Katady, od Abu al-’Aliji, od Ibn Abbasa: Wysłannik Allaha ﷺ zwykł był oddawać pokłon i zasypiać, wydając przy tym dźwięki oddechu; następnie wstawał i modlił się bez ponownego dokonania ablucji. Powiedziałem do niego:
„Modliłeś się bez ablucji, mimo że spałeś”. Odpowiedział: „Ablucja jest obowiązkowa tylko dla tego, kto śpi na leżąco”. Usman i Hannad dodali: „Gdy bowiem ktoś się kładzie, jego stawy się rozluźniają”. Abu Dawud powiedział: Jego stwierdzenie „ablucja jest obowiązkowa dla tego, kto śpi na leżąco” jest hadisem odrzuconym (munkar); nie przekazał go nikt inny jak Jazid Abu Chalid ad-Dalani od Katady. Pierwszą część przekazali liczni narratorzy od Ibn Abbasa, lecz żaden z nich nie wspomniał o tym dodatku. On [Ibn Abbas] rzekł: „Prorok ﷺ był chroniony [podczas snu]”. Aisza – niech Allah będzie z niej zadowolony – przekazała, że Prorok ﷺ powiedział: „Moje oczy śpią, ale moje serce nie śpi”. Szu’ba stwierdził: „Katada usłyszał od Abu al-’Aliji tylko cztery hadisy: hadis o Junusie ibn Matta, hadis Ibn Umara o modlitwie, hadis ‘sędziowie są trzej’ oraz ten hadis Ibn Abbasa”. [Ibn Abbas dodał:] „Przekazali mi to godni zaufania ludzie, wśród nich Umar, a najbardziej wiarygodnym z nich w moich oczach jest Umar”. Abu Dawud powiedział: Wspomniałem o hadisie Jazida ad-Dalaniego Ahmadowi ibn Hanbalowi, a on zganił mnie, okazując wielki szacunek dla niego, i rzekł: „Jakże Jazid ad-Dalani miałby wprowadzać coś do przekazu nauczycieli Katady?”, i nie przywiązał żadnej wagi do tego hadisu.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Sen nie unieważnia wudu, jeśli nie dochodzi do utraty świadomości.
Rytualne obmycie mniejsze wykonywane przed niektórymi aktami czci.
Pokłon, podczas którego czoło i inne części ciała dotykają podłoża w czasie modlitwy.
Odrzucony przekaz, który nie jest wystarczająco wiarygodny i jest sprzeczny z mocniejszymi przekazami.
Abu Dawud uznał dodatek o spaniu w pozycji leżącej za munkar, ponieważ został przekazany wyłącznie przez Yazida ad-Dalaniego od Qatady, a wiarygodni uczniowie Qatady o nim nie wspomnieli. Uczeni wywodzą z mocniejszych przekazów, że sen nie zawsze i automatycznie unieważnia wudu; najważniejszym kryterium jest utrata świadomości i kontroli. Szkoły prawne różnie to uszczegóławiają: lekki sen w stabilnej pozycji siedzącej jest na ogół usprawiedliwiony, natomiast głęboki sen lub sen w pozycji, w której ciało się rozluźnia, przemawia za odnowieniem wudu. Szczególna ochrona snu Proroka ﷺ nie odnosi się automatycznie do innych osób.
- Odnów wudu po głębokim śnie, jeśli nie pamiętasz, co działo się wokół ciebie.
- Odróżniaj słaby, szczegółowy dodatek od mocniejszych przekazów o śnie i wudu.
- Jeśli masz wątpliwości co do swojego stanu, wybierz ostrożność i ponownie wykonaj wudu przed modlitwą.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.