Sunan Abi Dawud، حدیث 2646
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ خِرِّيتٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَزَلَتْ { إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ } فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ حِينَ فَرَضَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ أَنْ لاَ يَفِرَّ وَاحِدٌ مِنْ عَشَرَةٍ ثُمَّ إِنَّهُ جَاءَ تَخْفِيفٌ فَقَالَ { الآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ } قَرَأَ أَبُو تَوْبَةَ إِلَى قَوْلِهِ { يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ } قَالَ فَلَمَّا خَفَّفَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمْ مِنَ الْعِدَّةِ نَقَصَ مِنَ الصَّبْرِ بِقَدْرِ مَا خَفَّفَ عَنْهُمْ .
ابو توبه، یعنی ربیع بن نافع، به ما حدیث نقل کرد؛ ابن مبارک از جریر بن حازم، از زبیر بن خریت، از عکرمه و از ابن عباس روایت کرد که فرمود: این آیه نازل شد: {اگر از میان شما بیست نفر شکیبا باشند، بر دویست نفر پیروز میشوند}. هنگامی که خداوند بر مسلمانان واجب گردانید که حتی یک نفر نیز نباید در برابر ده نفر بگریزد، این امر بر مسلمانان دشوار آمد. سپس تخفیف نازل شد و خداوند فرمود: {اکنون خداوند بار شما را سبک گردانید}. ابو توبه تا عبارت {بر دویست نفر پیروز میشوند} را خواند و گفت: چون خداوند متعال تکلیف عددی را از آنان سبک کرد، به همان اندازه که از بارشان کاسته شد، از میزان صبر و استقامتِ لازم نیز کاسته گشت.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کاهش سختگیری در تکلیف جنگ، با کاهش متناسب در میزان پایداریِ لازم همراه بود.
ابنعباس نسبت نخستِ بیست مؤمن در برابر دویست دشمن را به تکلیفِ نگریختن از میدان، هنگامی که نسبت یک به ده بود، پیوند میدهد. سپس این تکلیف کاهش یافت؛ چنانکه در قرآن، آیهٔ ۸:۶۶ آمده است.
کسانی که استوار میمانند و زیر فشار از پا نمیافتند.
کم شدن بار یا تکلیفی که پیشتر مقرر شده بود.
ترک میدان نبرد از روی ترس؛ این بخش دربارهٔ تکلیف جنگ در آن زمان است.
مفسران کلاسیک این روایت را با آیات ۶۵ و ۶۶ سورهٔ انفال پیوند میدهند: ابتدا پایداری در برابر نیرویی بسیار بزرگتر مقرر شد و سپس خداوند این تکلیف را کاهش داد. آنان از این امر نتیجه میگیرند که آسانگیری الهی، بار پیشین را واقعاً کاهش میدهد و نسبت شمار افراد با میزان پایداریِ لازم در آیات با یکدیگر مرتبط است. این بخش دربارهٔ حکم مشخصی در قرآن دربارهٔ جنگ است و دعوتی کلی به خشونت نیست.
- هرگاه باری کاهش یافت، این آسانگیری را به رسمیت بشناسید و الزام پیشین را بدون تغییر اعمال نکنید.
- آیات مربوط به جنگ را در بافت قرآنی خود بخوانید و جدا از آن، بر موقعیتهای امروز تطبیق ندهید.
- با خردمندی پایداری کنید: پایداری به این معنا نیست که کسی باری را تحمل کند که خداوند آن را سبک کرده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.