الزهد · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 4153

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: الزهد
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَبَّاسِ، حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ عَلَى حَصِيرٍ قَالَ فَجَلَسْتُ فَإِذَا عَلَيْهِ إِزَارٌ وَلَيْسَ عَلَيْهِ غَيْرُهُ وَإِذَا الْحَصِيرُ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ وَإِذَا أَنَا بِقَبْضَةٍ مِنْ شَعِيرٍ نَحْوَ الصَّاعِ وَقَرَظٍ فِي نَاحِيةٍ فِي الْغُرْفَةِ وَإِذَا إِهَابٌ مُعَلَّقٌ فَابْتَدَرَتْ عَيْنَاىَ فَقَالَ ‏"‏ مَا يُبْكِيكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَمَا لِيَ لاَ أَبْكِي وَهَذَا الْحَصِيرُ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِكَ وَهَذِهِ خِزَانَتُكَ لاَ أَرَى فِيهَا إِلاَّ مَا أَرَى وَذَلِكَ كِسْرَى وَقَيْصَرُ فِي الثِّمَارِ وَالأَنْهَارِ وَأَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَصَفْوَتُهُ وَهَذِهِ خِزَانَتُكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أَلاَ تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَنَا الآخِرَةُ وَلَهُمُ الدُّنْيَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، عمر بن یونس برای ما حدیث کرد، عکرمه بن عمار برای ما حدیث کرد، سِماک حنفی ابوزُمَیل برایم حدیث کرد، عبدالله بن عباس برایم حدیث کرد، عمر بن خطاب برایم حدیث کرد و گفت: بر رسول الله ﷺ وارد شدم در حالی که بر روی حصیری دراز کشیده بودند. نشستم و دیدم تنها یک ازار (لُنگ) به تن دارند و لباس دیگری ندارند و اثر حصیر بر پهلوی ایشان نمایان است. در گوشه‌ای از اتاق نیز مشتی جو تقریباً به اندازه یک صاع و مقداری قَرَظ (برگ درخت) و پوستی آویزان دیدم. چشمانم پر از اشک شد. فرمودند:

«چه چیزی تو را به گریه انداخته ای ای پسر خطاب؟» گفتم: «ای پیامبر خدا! چرا گریه نکنم در حالی که این حصیر بر پهلوی شما اثر گذاشته و این تمام ذخیره شماست که می‌بینم و غیر از آن چیزی نیست؛ حال آنکه کسری و قیصر در میان میوه‌ها و نهرها در ناز و نعمت هستند و شما پیامبر خدا و برگزیده او هستید ولی ذخیره شما این است!» فرمودند: «ای پسر خطاب! آیا خرسند نیستی که آخرت برای ما باشد و دنیا برای آنان؟» گفتم: «آری.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ آخرت را بر فراوانیِ نعمت‌های دنیوی ترجیح می‌داد.

توضیح واژه‌های دشوار
صاع

واحد پیمانه‌ای شناخته‌شده‌ای در زمان پیامبر ﷺ.

خسرو و قیصر

به‌ترتیب فرمانروایان امپراتوری‌های ایران و بیزانس که به قدرت و ثروت شهرت داشتند.

زهد

حالتی که در آن دل زیر سلطهٔ دارایی‌های دنیوی نیست و آخرت در اولویت قرار می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که ساده‌زیستی و قناعت به مؤمن کمک می‌کند تا به آخرت توجه داشته باشد. پیامبر ﷺ زندگی ساده‌ای برگزید، اما این روایت دارایی را حرام نمی‌شمارد: می‌توان ثروت را به کار گرفت، بی‌آنکه به آن دل‌بستگی پیدا کرد. همچنین روشن می‌شود که صحابه از برخورداری پیامبر ﷺ از آسایش متأثر می‌شدند، درحالی‌که او به آنان می‌آموخت کامیابی نهایی را با فراوانیِ نعمت‌های دنیوی نسنجند.

درس‌هایی برای امروز
  1. آنچه را در اختیار داری قدر بدان و انتخاب‌هایت را فقط بر پایهٔ ثروت یا جایگاه دیگران قرار نده.
  2. هر روز زمانی را برای عبادت و آمادگی برای آخرت اختصاص بده، حتی اگر مسئولیت‌های دنیوی بسیاری داری.
  3. دارایی را وسیله‌ای برای کار خیر قرار بده و نگذار بر قناعت و اولویت‌هایت مسلط شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.