چهل حدیث نووی · 40 Hadith Nawawi

40 Hadith Nawawi، حدیث 6

روایت‌شده توسط an-Nu'man ibn Bashir. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

کتاب: چهل حدیث نووی
الأربعون النووية
چه کسی روایت کرد؟

به روایت an-Nu'man ibn Bashir

روایت

متن عربی

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: سَمِعْت رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم يَقُولُ: إنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ، وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ، وَبَيْنَهُمَا أُمُورٌ مُشْتَبِهَاتٌ لَا يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ، فَمَنْ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ فَقْد اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ، وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ وَقَعَ فِي الْحَرَامِ، كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ، أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى، أَلَا وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ، أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ .<br>[رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ]، [وَمُسْلِمٌ]

ترجمه

از ابوعبدالله نعمان بن بشیر رضی الله عنهما روایت است که گفت: شنیدم رسول خدا ﷺ می‌فرمودند:

«بی‌گمان حلال آشکار است و حرام نیز آشکار است، و میان آن دو امور مشتبهی وجود دارد که بسیاری از مردم آن‌ها را نمی‌دانند. پس هر کس از شبهات پرهیز کند، دین و آبروی خود را پاک و محفوظ داشته است؛ و هر کس در شبهات بیفتد، در حرام افتاده است؛ مانند چوپانی که گله‌اش را در اطراف منطقه ممنوعه می‌چراند و نزدیک است که وارد آن شود. آگاه باشید که هر پادشاهی منطقه ممنوعه‌ای دارد و منطقه ممنوعه الله، محارم اوست. آگاه باشید که در بدن تکه گوشتی است که اگر سالم باشد، تمام بدن سالم است و اگر فاسد شود، تمام بدن فاسد می‌شود. آگاه باشید که آن همان قلب است.» [بخاری] [و مسلم]

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

از امور مشکوک و مرزهای خاکستری دوری کنید و مراقب پاکی دل باشید.

توضیح واژه‌های دشوار
شبهات (امور مشکوک)

اموری که برای بسیاری از مردم روشن نیست حلال‌اند یا حرام؛ برای نمونه، به‌دلیل مالکیت مشترک یا شروط نامشخص.

حِمی (منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ حاکم)

چراگاهی مشخص که حاکم آن را حفاظت می‌کند و دام دیگران اجازهٔ چرا در آن را ندارد؛ پیامبر ﷺ آن را برای بیان مرزهای حرامِ خداوند به کار می‌برد.

مُضغه (پاره‌ای گوشت)

در لغت، تکه‌ای گوشت به اندازهٔ لقمه‌ای که می‌توان جوید؛ در اینجا به قلب، به‌عنوان مرکز معنوی و اخلاقی انسان، اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این حدیث را از چهار حدیثی می‌شمارند که کل فقه اسلامی بر آن‌ها استوار است. امام نووی توضیح می‌دهد که همهٔ امور در سه دسته قرار می‌گیرند: (۱) حلالِ روشن، (۲) حرامِ روشن و (۳) امور مشکوک میان آن دو. عالمان آگاه اغلب می‌توانند با رجوع به منابع، حکم چنین موارد مشکوکی را تعیین کنند؛ اما برای کسی که مسئله همچنان برایش روشن نیست، دوری از آن نشانهٔ پرهیزگاری (وَرَع) است. بدین‌سان، انسان مانع می‌شود که خو گرفتن به موارد مرزیِ مشکوک، گام‌به‌گام به ارتکاب حرامی آشکار بینجامد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در انتخاب‌های مالی و عادت‌های روزمره، از نزدیک شدن به مرزهای آنچه به‌زحمت مجاز است یا نیست، دوری کنید.
  2. به پرورش باطن خود بپردازید—با توبهٔ خالصانه، ذکر و کسب روزیِ حلال—زیرا رفتار ظاهری همواره از حال دل پیروی می‌کند.
۶ دایره

معنای این روایت از درون تا جامعه — برای باز کردن، روی هر دایره بزنید.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.