Testamenty · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, hadis 2864

Przekazany przez Sa'd ibn Abi Waqqas. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)Księga: Testamenty
سنن أبي داود
Kto go przekazał?

Przekazał Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (wiarygodny)

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضَ مَرَضًا - قَالَ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ - بِمَكَّةَ - ثُمَّ اتَّفَقَا - أَشْفَى فِيهِ فَعَادَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِالثُّلُثَيْنِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبِالشَّطْرِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبِالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ إِنْ تُخَلَّفْ بَعْدِي فَتَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحًا تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ لاَ تَزْدَادُ بِهِ إِلاَّ رِفْعَةً وَدَرَجَةً لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏ ‏.‏

Tłumaczenie

Opowiedzieli nam Usman ibn Abi Szajba i Ibn Abi Chalaf, mówiąc: Opowiedział nam Sufjan, od Az-Zuhriego, od Amira ibn Sa’da, od jego ojca, który powiedział: Zachorował – rzekł Ibn Abi Chalaf: w Mekce, a potem zgodzili się – i choroba ta była tak ciężka, że omal nie umarł. Odwiedził go Wysłannik Allaha ﷺ, a on rzekł:

„O Wysłanniku Allaha, mam wielki majątek, a dziedziczy po mnie tylko moja córka. Czy mogę przeznaczyć dwie trzecie na jałmużnę?”. Odpowiedział: „Nie”. Zapytał: „A połowę?”. Odpowiedział: „Nie”. Zapytał: „A jedną trzecią?”. Odpowiedział: „Jedna trzecia, a jedna trzecia to dużo. Lepiej jest pozostawić spadkobierców bogatymi niż biednymi, żebrającymi u ludzi. Nie wydasz niczego, pragnąc tym samym Oblicza Allaha, byś nie został za to nagrodzony, nawet kęsem, który wkładasz do ust swojej żony”. Powiedziałem: „O Wysłanniku Allaha, czy zostanę w tyle z moją hidżrą?”. Odpowiedział: „Jeśli zostaniesz po mnie i będziesz czynił dobre uczynki, pragnąc Oblicza Allaha, to jedynie wzrośniesz w randze i stopniu. Być może zostaniesz, aby jedni ludzie czerpali z ciebie korzyści, a inni doznali szkody”. Następnie rzekł: „O Allahu, dopełnij hidżry moich Towarzyszy i nie zawracaj ich z drogi. Lecz nieszczęsny był Sa’d ibn Chaula, nad którym Wysłannik Allaha ﷺ ubolewał, że zmarł w Mekce”.

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Zapis może obejmować najwyżej jedną trzecią majątku; lepiej zadbać o spadkobierców.

Kontekst i przyczyna

Saʿd ibn Abi Waqqas ciężko zachorował w Mekce i zapytał Proroka ﷺ, jaką część swojego majątku może przeznaczyć w testamencie na jałmużnę. Jego jedyną spadkobierczynią była córka.

Objaśnienie trudnych słów
Sadaqa

Dobrowolny datek, którym człowiek pragnie zyskać zadowolenie Allaha.

Jedna trzecia

Największa część spadku, którą można przeznaczyć w testamencie na jałmużnę; lepiej przeznaczyć mniej.

Hidżra

Migracja z Mekki do Medyny podjęta ze względu na wiarę.

Wnioski uczonych

Uczeni wywodzą z tego, że zapis testamentowy na cele dobroczynne może obejmować najwyżej jedną trzecią spadku, przy czym lepiej przeznaczyć mniej. Pierwszeństwo mają przepisy dotyczące obowiązkowych spadkobierców: testament nie może omijać ich ustalonych udziałów. Cztery sunnickie szkoły prawa uznają granicę jednej trzeciej; zapis, który uprzywilejowuje spadkobiercę lub przekracza tę granicę, wymaga po śmierci zgody pozostałych uprawnionych spadkobierców. Słowa o nagrodzie za wydatki wskazują ponadto, że troska o rodzinę, podejmowana z właściwą intencją, również może być aktem czci.

Lekcje na dziś
  1. Sporządź testament z uwzględnieniem obowiązkowych udziałów spadkowych i nie przeznaczaj na dobrowolne datki więcej niż jednej trzeciej majątku.
  2. Dbaj o rodzinę za życia; szczery wydatek na jej rzecz również może przynieść nagrodę.
  3. W przypadku skomplikowanego spadku zasięgnij fachowej porady, aby uszanować prawa spadkobierców.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.