Sunan Abi Dawud, hadis 2963
Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekaz
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ الْمَعْنَى، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ عُمَرُ حِينَ تَعَالَى النَّهَارُ فَجِئْتُهُ فَوَجَدْتُهُ جَالِسًا عَلَى سَرِيرٍ مُفْضِيًا إِلَى رِمَالِهِ فَقَالَ حِينَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ يَا مَالُ إِنَّهُ قَدْ دَفَّ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ وَإِنِّي قَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِشَىْءٍ فَاقْسِمْ فِيهِمْ . قُلْتُ لَوْ أَمَرْتَ غَيْرِي بِذَلِكَ . فَقَالَ خُذْهُ . فَجَاءَهُ يَرْفَأُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ نَعَمْ . فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا ثُمَّ جَاءَهُ يَرْفَأُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ قَالَ نَعَمْ . فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا - يَعْنِي عَلِيًّا - فَقَالَ بَعْضُهُمْ أَجَلْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَارْحَمْهُمَا . قَالَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ خُيِّلَ إِلَىَّ أَنَّهُمَا قَدَّمَا أُولَئِكَ النَّفَرَ لِذَلِكَ . فَقَالَ عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ اتَّئِدَا . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أُولَئِكَ الرَّهْطِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . قَالُوا نَعَمْ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَالْعَبَّاسِ رضى الله عنهما فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . فَقَالاَ نَعَمْ . قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم بِخَاصَّةٍ لَمْ يَخُصَّ بِهَا أَحَدًا مِنَ النَّاسِ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ } وَكَانَ اللَّهُ أَفَاءَ عَلَى رَسُولِهِ بَنِي النَّضِيرِ فَوَاللَّهِ مَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَلاَ أَخَذَهَا دُونَكُمْ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْخُذُ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ أَوْ نَفَقَتَهُ وَنَفَقَةَ أَهْلِهِ سَنَةً وَيَجْعَلُ مَا بَقِيَ أُسْوَةَ الْمَالِ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أُولَئِكَ الرَّهْطِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ رضى الله عنهما فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ . فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتَ أَنْتَ وَهَذَا إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَطْلُبُ أَنْتَ مِيرَاثَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ وَيَطْلُبُ هَذَا مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ فَوَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ فَلَمَّا تُوُفِّيَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَوَلِيُّ أَبِي بَكْرٍ فَوَلِيتُهَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَلِيَهَا فَجِئْتَ أَنْتَ وَهَذَا وَأَنْتُمَا جَمِيعٌ وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ فَسَأَلْتُمَانِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ أَنْ تَلِيَاهَا بِالَّذِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلِيهَا فَأَخَذْتُمَاهَا مِنِّي عَلَى ذَلِكَ ثُمَّ جِئْتُمَانِي لأَقْضِيَ بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ وَاللَّهِ لاَ أَقْضِي بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَرُدَّاهَا إِلَىَّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ إِنَّمَا سَأَلاَهُ أَنْ يَكُونَ يُصَيِّرُهُ بَيْنَهُمَا نِصْفَيْنِ لاَ أَنَّهُمَا جَهِلاَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . فَإِنَّهُمَا كَانَا لاَ يَطْلُبَانِ إِلاَّ الصَّوَابَ . فَقَالَ عُمَرُ لاَ أُوقِعُ عَلَيْهِ اسْمَ الْقَسْمِ أَدَعُهُ عَلَى مَا هُوَ عَلَيْهِ .
Opowiedzieli nam Al-Hasan ibn Ali i Muhammad ibn Jahja ibn Faris, o tym samym znaczeniu, mówiąc: Opowiedział nam Biszr ibn Umar Az-Zahrani, opowiedział mi Malik ibn Anas, od Ibn Szihaba, od Malika ibn Awsa ibn Al-Hadasana, który rzekł: Umar wezwał mnie, gdy dzień był już wysoki. Przyszedłem do niego i zastałem go siedzącego na posłaniu bez okrycia, opartego o piasek. Gdy wszedłem, powiedział do mnie:
„O Maliku! Przybyła grupa rodzin z twojego ludu i nakazałem dać im coś; rozdziel to między nimi”. Odpowiedziałem: „Gdybyś zlecił to komuś innemu...”. On odrzekł: „Weź to”. Wtedy przyszedł Jarfa i zapytał: „O Wodzu Wiernych, czy chcesz przyjąć Usmana ibn Affana, Abd ar-Rahmana ibn Aufa, Az-Zubajra ibn Al-Awwama i Sa’da ibn Abi Wakkasa?”. Odpowiedział: „Tak”. Udzielił im pozwolenia i weszli. Następnie wrócił Jarfa i zapytał: „O Wodzu Wiernych, czy chcesz przyjąć Al-Abbasa i Alego?”. Odpowiedział: „Tak”. Udzielił im pozwolenia i weszli. Al-Abbas powiedział: „O Wodzu Wiernych, rozsądź między mną a tym – wskazując na Alego”. Niektórzy z obecnych rzekli: „Tak, o Wodzu Wiernych, rozsądź między nimi i okaż im miłosierdzie”. Malik ibn Aws skomentował: Wydawało mi się, że obaj sprowadzili tych ludzi właśnie w tym celu. Wówczas Umar, niech Allah ma nad nim miłosierdzie, powiedział: „Bądźcie cierpliwi”. Następnie zwrócił się do owej grupy i rzekł: „Zaklinam was na Allaha, za którego rozkazem trwają niebiosa i ziemia: Czy wiecie, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: »Nie pozostawiamy dziedzictwa; to, co po nas zostaje, jest jałmużną (sadaka)«?”. Odpowiedzieli: „Tak”. Potem zwrócił się do Alego i Al-Abbasa, niech Allah będzie z nich zadowolony, i powiedział: „Zaklinam was na Allaha, za którego rozkazem trwają niebiosa i ziemia: Czy wiecie, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: »Nie pozostawiamy dziedzictwa; to, co po nas zostaje, jest jałmużną«?”. Obaj odpowiedzieli: „Tak”. Kontynuował: „Zaprawdę, Allah wyróżnił Swego Wysłannika ﷺ szczególnym przywilejem, którym nie obdarzył nikogo innego. Allah Najwyższy powiedział: {To, co Allah podarował Swemu Wysłannikowi od nich, nie zostało zdobyte przez was ani końmi, ani wielbłądami, lecz Allah daje władzę Swym wysłannikom nad kim zechce; a Allah jest Wszechmocny}. Allah podarował Swemu Wysłannikowi dobra Banu An-Nadir. Na Allaha, nie zatrzymał ich dla siebie z wyłączeniem was, ani nie wziął ich ponad wami. Wysłannik Allaha ﷺ brał z nich swoje roczne utrzymanie lub utrzymanie swoje i swojej rodziny na rok, a resztę przeznaczał jako dobro publiczne”. Następnie ponownie zwrócił się do tamtej grupy i rzekł: „Zaklinam was na Allaha, za którego rozkazem trwają niebiosa i ziemia: Czy wiecie o tym?”. Odpowiedzieli: „Tak”. Wtedy zwrócił się do Al-Abbasa i Alego, niech Allah będzie z nich zadowolony, i zapytał: „Zaklinam was na Allaha, za którego rozkazem trwają niebiosa i ziemia: Czy wiecie o tym?”. Odpowiedzieli: „Tak”. Mówił dalej: „Gdy zmarł Wysłannik Allaha ﷺ, Abu Bakr powiedział: »Jestem następcą Wysłannika Allaha ﷺ«. Wtedy ty i ten – wskazując na Alego – przyszliście do Abu Bakra: ty domagając się swojej części spadku po synu swojego brata, a on domagając się spadku po swojej żonie od jej ojca. Abu Bakr, niech Allah ma nad nim miłosierdzie, odpowiedział: »Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: ‚Nie pozostawiamy dziedzictwa; to, co po nas zostaje, jest jałmużną‘«. A Allah wie, że był on prawdomówny, pobożny, prawy i podążający za prawdą. Tak więc Abu Bakr zarządzał tymi dobrami. Gdy Abu Bakr zmarł, powiedziałem: »Jestem następcą Wysłannika Allaha ﷺ i Abu Bakra«, i zarządzałem nimi tak długo, jak Allah chciał. Potem przyszliście wy dwaj, razem i z jedną sprawą, prosząc mnie o nie. Powiedziałem wam: »Jeśli chcecie, oddam je wam pod warunkiem, że zawrzecie przymierze przed Allahiem, iż będziecie zarządzać nimi tak, jak czynił to Wysłannik Allaha ﷺ«. I wzięliście je ode mnie na ten warunek. Teraz przychodzicie do mnie, abym rozsądził między wami inaczej. Na Allaha! Nie rozsądzę między wami inaczej niż zgodnie z tym, aż nadejdzie Godzina Ostateczna. Jeśli nie jesteście w stanie temu sprostać, zwróćcie je mnie”. Abu Dawud wyjaśnił: Poprosili go jedynie o podział zarządu na pół między nimi, a nie dlatego, że nie wiedzieli, iż Prorok ﷺ powiedział: „Nie pozostawiamy dziedzictwa; to, co po nas zostaje, jest jałmużną”, gdyż obaj szukali jedynie prawdy. Na koniec Umar stwierdził: „Nie nadam temu nazwy podziału; pozostawię to w takim stanie, w jakim jest”.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
De nalatenschap van de Profeet ﷺ bleef liefdadig bezit, geen erfdeel.
‘Alī i al-‘Abbās poprosili ‘Umara o rozstrzygnięcie sprawy zarządu nad majątkiem Banū an-Nadīr. ‘Umar wezwał świadków i przypomniał im wypowiedź Proroka ﷺ oraz warunki, na jakich przyjęli zarząd nad tym majątkiem.
Majątek, który trafia do społeczności muzułmańskiej bez bitwy.
Majątek dobroczynny zarządzany dla dobra ogółu; w tym przypadku nie jest dziedziczony przez rodzinę.
Zarządca lub osoba odpowiedzialna, która troszczy się o majątek w imieniu innych.
Uczeni wyciągają stąd wniosek, że majątek pozostawiony przez Proroka ﷺ nie był dzielony między jego spadkobierców jako zwykły spadek, lecz zarządzano nim jako sadaqah. ‘Umar podkreślił, że zarządcy powinni przestrzegać sposobu, w jaki Prorok ﷺ i Abū Bakr obchodzili się z tym majątkiem. Abū Dāwūd wyjaśnia, że ‘Alī i al-‘Abbās nie działali z niewiedzy: szukali sprawiedliwego rozwiązania i poprosili o wspólny zarząd. Przekaz podkreśla również, że rządzący powinni starannie przestrzegać umów i chronić powierzone im mienie.
- Zarządzaj majątkiem powierzonym ci przez innych zgodnie z uzgodnionymi warunkami i rozliczaj się z tego.
- W razie sporu najpierw szukaj wiarygodnych świadków oraz wcześniej ustalonych zasad.
- W sprawach religijnych lub prawnych zabiegaj o sprawiedliwe rozwiązanie, nawet jeśli sam jesteś stroną.
Ten sahih przekaz opisuje tę samą historię zarządu nad majątkiem i uzupełnia relację o tym sporze.
Sunan Abi Dawud · #2965 (Sahih)Ta sahih wersja przedstawia tę samą zasadniczą treść za pośrednictwem innej drogi przekazu i potwierdza kontekst decyzji ‘Umara.
Sunan Abi Dawud · #2928 (Sahih)Wypowiedź, że każdy człowiek odpowiada za to, co mu powierzono, łączy się z zarządzaniem wspólnym majątkiem.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.