Sahih al-Bukhari, hadis 3905
Przekazany przez Aisha. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekazał Aisha
Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَىَّ قَطُّ إِلاَّ وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ، وَلَمْ يَمُرَّ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلاَّ يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَرَفَىِ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً، فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونُ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا نَحْوَ أَرْضِ الْحَبَشَةِ، حَتَّى بَلَغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهْوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ. فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي، فَأُرِيدُ أَنْ أَسِيحَ فِي الأَرْضِ وَأَعْبُدَ رَبِّي. قَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ فَإِنَّ مِثْلَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ لاَ يَخْرُجُ وَلاَ يُخْرَجُ، إِنَّكَ تَكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ، فَأَنَا لَكَ جَارٌ، ارْجِعْ وَاعْبُدْ رَبَّكَ بِبَلَدِكَ. فَرَجَعَ وَارْتَحَلَ مَعَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ، فَطَافَ ابْنُ الدَّغِنَةِ عَشِيَّةً فِي أَشْرَافِ قُرَيْشٍ، فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لاَ يَخْرُجُ مِثْلُهُ وَلاَ يُخْرَجُ، أَتُخْرِجُونَ رَجُلاً يَكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَيَصِلُ الرَّحِمَ، وَيَحْمِلُ الْكَلَّ، وَيَقْرِي الضَّيْفَ، وَيُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَلَمْ تُكَذِّبْ قُرَيْشٌ بِجِوَارِ ابْنِ الدَّغِنَةِ، وَقَالُوا لاِبْنِ الدَّغِنَةِ مُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيَعْبُدْ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، فَلْيُصَلِّ فِيهَا وَلْيَقْرَأْ مَا شَاءَ، وَلاَ يُؤْذِينَا بِذَلِكَ، وَلاَ يَسْتَعْلِنْ بِهِ، فَإِنَّا نَخْشَى أَنْ يَفْتِنَ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا. فَقَالَ ذَلِكَ ابْنُ الدَّغِنَةِ لأَبِي بَكْرٍ، فَلَبِثَ أَبُو بَكْرٍ بِذَلِكَ يَعْبُدُ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، وَلاَ يَسْتَعْلِنُ بِصَلاَتِهِ، وَلاَ يَقْرَأُ فِي غَيْرِ دَارِهِ، ثُمَّ بَدَا لأَبِي بَكْرٍ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَكَانَ يُصَلِّي فِيهِ وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ، فَيَنْقَذِفُ عَلَيْهِ نِسَاءُ الْمُشْرِكِينَ وَأَبْنَاؤُهُمْ، وَهُمْ يَعْجَبُونَ مِنْهُ، وَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلاً بَكَّاءً، لاَ يَمْلِكُ عَيْنَيْهِ إِذَا قَرَأَ الْقُرْآنَ، وَأَفْزَعَ ذَلِكَ أَشْرَافَ قُرَيْشٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَرْسَلُوا إِلَى ابْنِ الدَّغِنَةِ، فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ. فَقَالُوا إِنَّا كُنَّا أَجَرْنَا أَبَا بَكْرٍ بِجِوَارِكَ، عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، فَقَدْ جَاوَزَ ذَلِكَ، فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ، فَأَعْلَنَ بِالصَّلاَةِ وَالْقِرَاءَةِ فِيهِ، وَإِنَّا قَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا فَانْهَهُ، فَإِنْ أَحَبَّ أَنْ يَقْتَصِرَ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَعَلَ، وَإِنْ أَبَى إِلاَّ أَنْ يُعْلِنَ بِذَلِكَ فَسَلْهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْكَ ذِمَّتَكَ، فَإِنَّا قَدْ كَرِهْنَا أَنْ نُخْفِرَكَ، وَلَسْنَا مُقِرِّينَ لأَبِي بَكْرٍ الاِسْتِعْلاَنَ. قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَتَى ابْنُ الدَّغِنَةِ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ الَّذِي عَاقَدْتُ لَكَ عَلَيْهِ، فَإِمَّا أَنْ تَقْتَصِرَ عَلَى ذَلِكَ، وَإِمَّا أَنْ تَرْجِعَ إِلَىَّ ذِمَّتِي، فَإِنِّي لاَ أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعَ الْعَرَبُ أَنِّي أُخْفِرْتُ فِي رَجُلٍ عَقَدْتُ لَهُ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَإِنِّي أَرُدُّ إِلَيْكَ جِوَارَكَ وَأَرْضَى بِجِوَارِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ بِمَكَّةَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْمُسْلِمِينَ " إِنِّي أُرِيتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لاَبَتَيْنِ ". وَهُمَا الْحَرَّتَانِ، فَهَاجَرَ مَنْ هَاجَرَ قِبَلَ الْمَدِينَةِ، وَرَجَعَ عَامَّةُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ إِلَى الْمَدِينَةِ، وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ قِبَلَ الْمَدِينَةِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَلَى رِسْلِكَ، فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَهَلْ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ " نَعَمْ ". فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَصْحَبَهُ، وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ وَهْوَ الْخَبَطُ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَبَيْنَمَا نَحْنُ يَوْمًا جُلُوسٌ فِي بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ قَالَ قَائِلٌ لأَبِي بَكْرٍ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَقَنِّعًا ـ فِي سَاعَةٍ لَمْ يَكُنْ يَأْتِينَا فِيهَا ـ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فِدَاءٌ لَهُ أَبِي وَأُمِّي، وَاللَّهِ مَا جَاءَ بِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ إِلاَّ أَمْرٌ. قَالَتْ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَ، فَأُذِنَ لَهُ فَدَخَلَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَبِي بَكْرٍ " أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا هُمْ أَهْلُكَ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَإِنِّي قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصَّحَابَةُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ ". قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَخُذْ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَى رَاحِلَتَىَّ هَاتَيْنِ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بِالثَّمَنِ ". قَالَتْ عَائِشَةُ فَجَهَّزْنَاهُمَا أَحَثَّ الْجَهَازِ، وَصَنَعْنَا لَهُمَا سُفْرَةً فِي جِرَابٍ، فَقَطَعَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ قِطْعَةً مَنْ نِطَاقِهَا فَرَبَطَتْ بِهِ عَلَى فَمِ الْجِرَابِ، فَبِذَلِكَ سُمِّيَتْ ذَاتَ النِّطَاقِ ـ قَالَتْ ـ ثُمَّ لَحِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ بِغَارٍ فِي جَبَلِ ثَوْرٍ فَكَمَنَا فِيهِ ثَلاَثَ لَيَالٍ، يَبِيتُ عِنْدَهُمَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ وَهْوَ غُلاَمٌ شَابٌّ ثَقِفٌ لَقِنٌ، فَيُدْلِجُ مِنْ عِنْدِهِمَا بِسَحَرٍ، فَيُصْبِحُ مَعَ قُرَيْشٍ بِمَكَّةَ كَبَائِتٍ، فَلاَ يَسْمَعُ أَمْرًا يُكْتَادَانِ بِهِ إِلاَّ وَعَاهُ، حَتَّى يَأْتِيَهُمَا بِخَبَرِ ذَلِكَ حِينَ يَخْتَلِطُ الظَّلاَمُ، وَيَرْعَى عَلَيْهِمَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ مِنْحَةً مِنْ غَنَمٍ، فَيُرِيحُهَا عَلَيْهِمَا حِينَ يَذْهَبُ سَاعَةٌ مِنَ الْعِشَاءِ، فَيَبِيتَانِ فِي رِسْلٍ وَهْوَ لَبَنُ مِنْحَتِهِمَا وَرَضِيفِهِمَا، حَتَّى يَنْعِقَ بِهَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ بِغَلَسٍ، يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ تِلْكَ اللَّيَالِي الثَّلاَثِ، وَاسْتَأْجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ رَجُلاً مِنْ بَنِي الدِّيلِ، وَهْوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ بْنِ عَدِيٍّ هَادِيًا خِرِّيتًا ـ وَالْخِرِّيتُ الْمَاهِرُ بِالْهِدَايَةِ ـ قَدْ غَمَسَ حِلْفًا فِي آلِ الْعَاصِ بْنِ وَائِلٍ السَّهْمِيِّ، وَهْوَ عَلَى دِينِ كُفَّارِ قُرَيْشٍ فَأَمِنَاهُ، فَدَفَعَا إِلَيْهِ رَاحِلَتَيْهِمَا، وَوَاعَدَاهُ غَارَ ثَوْرٍ بَعْدَ ثَلاَثِ لَيَالٍ بِرَاحِلَتَيْهِمَا صُبْحَ ثَلاَثٍ، وَانْطَلَقَ مَعَهُمَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ وَالدَّلِيلُ فَأَخَذَ بِهِمْ طَرِيقَ السَّوَاحِلِ.
Opowiedział nam Yahya ibn Bukair, opowiedział nam Al-Lajth, od Ukajla; rzekł Ibn Szihab: Poinformował mnie Urwa ibn Az-Zubajr, że Aisza —niech Allah będzie z niej zadowolony—, żona Proroka ﷺ, powiedziała:
«Nie pamiętam moich rodziców inaczej jak tylko wyznających prawdziwą religię i nie minął ani jeden dzień, by Posłaniec Allaha ﷺ nie odwiedził nas na początku i na końcu dnia, rano i wieczorem. Gdy muzułmanie zostali poddani próbie, Abu Bakr wyruszył w emigrację do ziemi Abisynii. Kiedy dotarł do Bark Al-Ghimad, spotkał Ibn Ad-Daghinę, pana plemienia Kara, który zapytał: „Dokąd zmierzasz, o Abu Bakrze?”. Abu Bakr odpowiedział: „Mój lud mnie wypędził, więc pragnę wędrować po ziemi i czcić mojego Pana”. Ibn Ad-Daghina rzekł: „O Abu Bakrze! Człowiek taki jak ty nie powinien wychodzić ani być wypędzany, gdyż pomagasz ubogim zarobić na życie, utrzymujesz więzy pokrewieństwa, dźwigasz ciężar potrzebującego, goszczisz podróżnego i wspierasz w sprawiedliwych nieszczęściach. Jestem twoim opiekunem; wróć i czcij swego Pana w swojej ojczyźnie”. Wrócił zatem, a Ibn Ad-Daghina mu towarzyszył. Wieczorem Ibn Ad-Daghina odwiedził szlachciców Kurajszytów i powiedział im: „Człowiek taki jak Abu Bakr nie powinien wychodzić ani być wypędzany. Czyż wypędzacie człowieka, który pomaga ubogim, utrzymuje więzy pokrewieństwa, dźwiga ciężar potrzebującego, gości podróżnego i wspiera w sprawiedliwych nieszczęściach?”. Kurajszyci nie mogli odrzucić ochrony Ibn Ad-Daghiny i powiedzieli: „Niech Abu Bakr czci swego Pana w swoim domu; może się modlić i recytować co chce, ale niech nam tym nie przeszkadza i niech nie robi tego publicznie, gdyż obawiamy się, że wpłynie to na nasze kobiety i dzieci”. Ibn Ad-Daghina przekazał to Abu Bakrowi, który pozostał, czcząc swego Pana w domu, nie modląc się publicznie ani nie recytując poza domem. Następnie Abu Bakr wpadł na pomysł zbudowania meczetu na podwórzu swojego domu, gdzie modlił się i recytował Koran. Kobiety i dzieci bałwochwalców zaczęły się gromadzić i przyglądać mu ze zdumieniem. Abu Bakr był człowiekiem płaczliwym i nie potrafił powstrzymać łez podczas recytacji Koranu. Zaniepokoiło to szlachciców bałwochwalców z plemienia Kurajsz, którzy wezwali Ibn Ad-Daghinę. Gdy przybył, powiedzieli mu: „Zgodziliśmy się na twoją ochronę nad Abu Bakrem pod warunkiem, że będzie czcił swego Pana w swoim domu, lecz on to naruszył, budując meczet na podwórzu i upubliczniając swoją modlitwę oraz recytację. Obawiamy się teraz, że wpłynie to na nasze kobiety i dzieci. Powstrzymaj go; jeśli chce ograniczyć się do czczenia Pana w domu, niech tak czyni; ale jeśli upiera się przy publicznym okazywaniu tego, poproś go, by zwrócił ci twoją ochronę, gdyż nie chcemy złamać paktu z tobą, ale nie pozwolimy Abu Bakrowi na publiczne manifestowanie”. Aisza opowiadała: Ibn Ad-Daghina przyszedł do Abu Bakra i rzekł: „Wiesz dobrze, jaki pakt zawarłem w twojej sprawie; albo się do niego zastosujesz, albo zwrócisz mi moją ochronę, gdyż nie chcę, by Arabowie usłyszeli, że zostałem zdradzony w pakcie, który zawarłem dla kogoś”. Abu Bakr odpowiedział: „Zwracam ci twoją ochronę i zadowalam się ochroną Allaha, Potężnego i Majestatycznego”. W owym czasie Prorok ﷺ przebywał w Mekce i powiedział do muzułmanów: „Ujrzałem we śnie miejsce waszej emigracji: krainę palm daktylowych między dwoma kamienistymi terenami”. Są to dwa Harra. Wyemigrował więc ten, kto wyemigrował do Medyny, a większość tych, którzy wcześniej wyemigrowali do Abisynii, powróciła do Medyny. Abu Bakr również przygotował się do wyjazdu do Medyny, lecz Posłaniec Allaha ﷺ rzekł do niego: „Poczekaj jeszcze chwilę, mam nadzieję, że i mnie zostanie udzielone pozwolenie”. Abu Bakr zapytał: „Naprawdę masz taką nadzieję? Niech mój ojciec będzie poświęcony za ciebie!”. Odpowiedział: „Tak”. Abu Bakr wstrzymał się zatem, aby towarzyszyć Posłańcowi Allaha ﷺ, i przez cztery miesiące karmił dwie wielbłądzice, które posiadał, liśćmi samuru (al-chabat). Rzekł Ibn Szihab: Urwa przekazał, że Aisza powiedziała: Pewnego dnia, gdy siedzieliśmy w domu Abu Bakra w południe, ktoś oznajmił: „Oto Posłaniec Allaha ﷺ zakryty, o godzinie, o której nigdy nas nie odwiedzał”. Abu Bakr zawołał: „Niech moi rodzice będą poświęceni za niego! Na Allaha, nie przychodzi o tej porze bez ważnej sprawy”. Przybył Posłaniec Allaha ﷺ, poprosił o pozwolenie i wszedł. Rzekł do Abu Bakra: „Wyproś tych, którzy są z tobą”. Abu Bakr odpowiedział: „To tylko twoja rodzina, niech mój ojciec będzie poświęcony za ciebie, o Posłańcu Allaha!”. Prorok ﷺ rzekł: „Udzielono mi pozwolenia na wyjście”. Abu Bakr zapytał: „Czy mogę ci towarzyszyć? Niech mój ojciec będzie poświęcony za ciebie, o Posłańcu Allaha!”. Posłaniec Allaha ﷺ odpowiedział: „Tak”. Abu Bakr rzekł: „Weź więc, niech mój ojciec będzie poświęcony za ciebie, o Posłańcu Allaha!, jedną z tych dwóch moich wierzchowców”. Posłaniec Allaha ﷺ odpowiedział: „Za zapłatą”. Aisza opowiadała: Szybko przygotowaliśmy ich ekwipunek i umieściliśmy prowiant w skórzanej torbie. Asma bint Abi Bakr odcięła kawałek swojego pasa i związała nim otwór torby, dlatego nazwano ją Dhat An-Nitakajn (Posiadaczką Dwóch Pasów). Następnie Posłaniec Allaha ﷺ i Abu Bakr dotarli do jaskini w górze Thaur i ukrywali się tam przez trzy noce. Abdullah ibn Abi Bakr, bystry i inteligentny młodzieniec, spędzał z nimi noce, a przed świtem wyruszał, by rano znaleźć się wśród Kurajszytów w Mekce, jakby spędził tam noc. Zapamiętywał wszelkie knowania przeciwko nim i gdy zapadała ciemność, przynosił im wieści. Amir ibn Fuhajra, wyzwoleniec Abu Bakra, przyprowadzał do nich dojne owce niedługo po zmroku, by tam odpoczywały. Pili świeże mleko oraz mleko podgrzewane gorącymi kamieniami przez całą noc, aż Amir ibn Fuhajra zabierał stado przed świtem. Czynił tak każdej z tych trzech nocy. Posłaniec Allaha ﷺ i Abu Bakr wynajęli mężczyznę z Banu Ad-Dajl, z rodziny Banu Abd ibn Adi, jako biegłego i zręcznego przewodnika. Mężczyzna ten zawarł sojusz z rodziną Al-Asa ibn Waila As-Sahmiego i wyznawał religię niewiernych Kurajszytów, lecz oni mu zaufali. Powierzyli mu swoje dwie wierzchowce i umówili się, że przyprowadzi je do jaskini w górze Thaur rankiem trzeciego dnia. Wyruszyli z nimi Amir ibn Fuhajra oraz przewodnik, który poprowadził ich drogą wzdłuż wybrzeża.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Abu Bakr wybrał ochronę Allaha i starannie przygotował hidżrę z Prorokiem ﷺ.
Hadis opisuje wydarzenia związane z migracją z Mekki do Medyny: ochronę Abu Bakra udzieloną przez Ibn ad-Daghina, jego przygotowania do wyruszenia razem z Prorokiem ﷺ oraz ich pobyt w jaskini Thaur.
Migracja podejmowana, by chronić wiarę i wielbić Allaha.
Ochrona oraz uroczyste zobowiązanie do zapewnienia bezpieczeństwa.
Przydomek Asmy, oznaczający „posiadaczkę dwóch pasów”; użyła kawałka pasa, by zawiązać worek z prowiantem.
Klasyczni uczeni wyciągają stąd wniosek, że należy dotrzymywać zobowiązań dotyczących ochrony i traktatów, a także że można zakończyć ochronę, gdy czyjeś postępowanie nie spełnia jej warunków. Wybór ochrony Allaha przez Abu Bakra świadczy o jego zaufaniu do Allaha, zaś przygotowanie wierzchowców i zaangażowanie godnego zaufania przewodnika pokazują, że zaufanie idzie w parze z praktycznymi środkami. Wzmianka o niemuzułmańskim przewodniku stanowi dowód, że podczas podróży można korzystać z pomocy specjalistów i zawierać z nimi wiarygodne ustalenia.
- Starannie przygotowuj ważne przedsięwzięcia i pokładaj ufność w Allahu.
- Dotrzymuj obietnic i zobowiązań, nawet gdy wymaga to wysiłku.
- Wykorzystuj swoje umiejętności i zasoby, by konkretnie pomagać innym.
Ten przekaz z tego samego rozdziału uzupełnia opowieść o hidżrze i wydarzeniach związanych z Abu Bakrem.
Sahih al-Bukhari · #3906 (Sahih)Ten przekaz nawiązuje do trasy Proroka ﷺ i Abu Bakra po ich wyruszeniu z Mekki.
Sahih al-Bukhari · #3907 (Sahih)Asma opowiada o swojej roli w przygotowaniach do migracji i przedstawia dodatkową perspektywę na pomoc rodziny.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.