Trzymanie się Koranu i Sunny · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadis 7305

Przekazany przez Umar ibn al-Khattab. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)Księga: Trzymanie się Koranu i Sunny
صحيح البخاري
Kto go przekazał?

Przekazał Umar ibn al-Khattab

Sahih (wiarygodny)

Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ النَّصْرِيُّ، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ ذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا‏.‏ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمَا‏.‏ قَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ الظَّالِمِ‏.‏ اسْتَبَّا‏.‏ فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ‏.‏ فَقَالَ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ‏.‏ قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَلِكَ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي مُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ، فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ ‏{‏مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ‏}‏ الآيَةَ، فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ، وَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ فَقَالُوا نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ ـ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ـ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ‏.‏ فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ، جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا، عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ تَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا، وَإِلاَّ فَلاَ تُكَلِّمَانِي فِيهَا‏.‏ فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ‏.‏ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ‏.‏ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَىَّ، فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا‏.‏

Tłumaczenie

Opowiedział nam Abdullah ibn Jusuf, opowiedział nam Al-Lajs, opowiedział mi Ukajl, od Ibn Szihaba, który rzekł: Poinformował mnie Malik ibn Aws An-Nasri —a to Muhammad ibn Dżubajr ibn Mut'im wspomniał mi o tej sprawie, więc udałem się do Malika i zapytałem go—, a on powiedział: Poszedłem, aż wszedłem do Umara. Podszedł do niego jego szambelan Jarfa i rzekł:

«Czy przyjmiesz Usmana, Abd ar-Rahmana, Az-Zubajra i Sada, którzy proszą o pozwolenie na wejście?». Odpowiedział: «Tak». Weszli, pozdrowili i usiedli. Potem rzekł: «Czy przyjmiesz Alego i Abbasa?». Udzielił im pozwolenia. Abbas powiedział: «O Wodzu Wiernych! Rozsądź między mną a tym ciemiężycielem». Spierali się żarliwie. Wtedy grupa —Usman i jego towarzysze— powiedzieli: «O Wodzu Wiernych! Rozsądź między nimi i uwolnij jednego od drugiego». Umar rzekł: «Bądźcie cierpliwi! Zaklinam was na Allaha, za Czyim przyzwoleniem trwają niebiosa i ziemia: czy wiecie, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: "Nie zostawiamy dziedzictwa; to, co po nas zostaje, jest jałmużną", mając na myśli siebie?». Grupa odpowiedziała: «Zaprawdę, tak powiedział». Wtedy Umar zwrócił się do Alego i Abbasa, mówiąc: «Zaklinam was na Allaha: czy obaj wiecie, że Wysłannik Allaha ﷺ to powiedział?». Odpowiedzieli: «Tak». Umar ciągnął dalej: «Wyjaśnię wam tę sprawę. Allah wyróżnił Swego Wysłannika ﷺ w tych dobrach czymś, czego nie dał nikomu innemu, gdyż Allah mówi: {To, co Allah przyznał jako Fai' Swemu Wysłannikowi...} [59:6]. Było to wyłącznie dla Wysłannika Allaha ﷺ; lecz, na Allaha, nie zagarnął tego z pominięciem was ani nie zatrzymał dla siebie, lecz dał to wam i rozdzielił między wami, aż została ta część. Prorok ﷺ wydawał z tych dóbr roczne utrzymanie swojej rodziny, a następnie brał to, co zostało, i przeznaczał to tak, jak przeznacza się pieniądze Allaha. Tak postępował Prorok ﷺ przez całe swoje życie. Zaklinam was na Allaha: czy wiecie o tym?». Powiedzieli: «Tak». Następnie rzekł do Alego i Abbasa: «Zaklinam was na Allaha: czy wiecie o tym?». Odpowiedzieli: «Tak». Umar dodał: «Potem Allah powołał do Siebie Swego Proroka ﷺ, a Abu Bakr powiedział: "Jestem następcą Wysłannika Allaha ﷺ". Abu Bakr objął te dobra i zarządzał nimi tak, jak czynił to Wysłannik Allaha ﷺ. A wy dwaj —rzekł zwracając się do Alego i Abbasa— twierdziliście wtedy, że Abu Bakr postępował w ten sposób, ale Allah wie, że był szczery, pobożny, prawy i podążający za prawdą w swoim zarządzaniu. Potem Allah powołał do Siebie Abu Bakra, a ja powiedziałem: "Jestem następcą Wysłannika Allaha ﷺ i Abu Bakra". Objąłem te dobra na dwa lata, zarządzając nimi tak, jak czynili to Wysłannik Allaha ﷺ i Abu Bakr. Potem przyszliście do mnie obaj z tą samą prośbą i wspólną sprawą: ty przyszedłeś prosić o swój udział w dobrach syna twojego brata, a ten przyszedł prosić o udział swojej żony w dobrach jej ojca. Powiedziałem wam: "Jeśli chcecie, oddam wam to pod warunkiem, że zawrzecie z Allahem przymierze i uroczystą przysięgę, iż będziecie zarządzać tym tak, jak czynił Wysłannik Allaha ﷺ, jak czynił Abu Bakr i jak ja czyniłem od czasu objęcia zarządu; w przeciwnym razie nie mówcie mi już o tym". Powiedzieliście: "Oddaj nam to na tym warunku". I oddałem wam to na tym warunku. Zaklinam was na Allaha: czy nie oddałem im tego na tym warunku?». Grupa odpowiedziała: «Tak». Wtedy zwrócił się do Alego i Abbasa, mówiąc: «Zaklinam was na Allaha: czy nie oddałem wam tego na tym warunku?». Odpowiedzieli: «Tak». Rzekł: «A teraz szukacie ode mnie innego wyroku niż ten? Na Tego, za Czyim przyzwoleniem trwają niebiosa i ziemia, nie wydam w tej sprawie innego wyroku, dopóki nie nadejdzie Godzina! Jeśli nie potraficie sobie z tym poradzić, zwróćcie to mnie, a ja zajmę się tym za was».

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

ʿUmar utrzymał zarządzanie majątkiem zgodnie z praktyką Proroka ﷺ.

Kontekst i przyczyna

ʿUmar rozstrzyga spór między ʿAlīm a al-ʿAbbāsem o zarządzanie majątkiem pozostawionym przez Proroka ﷺ. Przypomina obecnym wypowiedź, że to, co pozostawiają prorocy, jest zarządzane jako dobroczynność, a także warunki, na jakich majątek powierzono obu mężczyznom.

Objaśnienie trudnych słów
faiʾ

Majątek, który przypada społeczności muzułmańskiej bez bitwy i jest zarządzany zgodnie z ustanowionymi zasadami.

sadaqah

Dobroczynność; tutaj chodzi o majątek, który nie jest dzielony jako spadek, lecz zarządzany dla dobra wspólnego.

wali

Odpowiedzialny zarządca lub następca, który troszczy się o daną sprawę w imieniu innych.

Wnioski uczonych

Klasyczni uczeni wywodzą ze słów Proroka ﷺ, że jego spuścizna nie jest dzielona między spadkobierców jak zwykły spadek, lecz zarządza się nią jako majątkiem przeznaczonym na dobroczynność. ʿUmar podkreśla, że zarządca powinien postępować zgodnie ze znaną praktyką Proroka ﷺ, zaspokajać coroczne potrzeby jego rodziny, a pozostały majątek przeznaczać na dobro wspólne. Uczeni omawiają dokładny zakres prawny tej zasady; cztery sunnickie szkoły prawa uznają szczególną regułę dotyczącą majątku Proroka ﷺ i traktują zarządzanie nim jako odpowiedzialność, a nie własność osobistą.

Lekcje na dziś
  1. W sporze o majątek przed wydaniem osądu dokładnie przedstaw ustalenia i wiarygodne źródła.
  2. Osoba zarządzająca wspólnym majątkiem powinna szanować jego przeznaczenie i rozliczać się z wydatków.
  3. Jasno określ warunki powierzonego zarządu i dotrzymuj przyjętego zobowiązania.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.