Sahih al-Bukhari, 2860. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Maslamaal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Abu Salih as‑Sammanأَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ أَرْوَاثُهَا وَآثَارُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَهَا كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِئَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فَهْىَ وِزْرٌ عَلَى ذَلِكَ ". وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ، فَقَالَ " مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ {فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ }".
Abdullah b. Mesleme bize Mâlik'ten, o Zeyd b. Eslem'den, o Ebû Sâlih es-Semmân'dan, o da Ebû Hüreyre'den (Allah ondan razı olsun) nakletti: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:
"At üç kişi için beslenir: Birine sevap kazandırır, birine geçim vasıtası olur, birine de günah yükler. Sevap kazanan kimse, atını Allah yolunda bağlayıp otlatan kimsedir; atın merada veya bahçede yediği her şey onun için iyilik olarak yazılır. At ipini koparıp bir veya iki tepeyi aşsa bile, bıraktığı gübre ve ayak izleri kendisi için sevap olur. Bir nehre uğrayıp niyeti olmaksızın su içse, bu da onun için sevaptır. Atı kibir, gösteriş ve Müslümanlara düşmanlık amacıyla besleyen kimseye gelince, bu at ona günah olarak yüklenir." Resûlullah ﷺ'e eşekler sorulduğunda ise şöyle buyurdu: "Onlar hakkında bana şu kapsamlı âyet dışında özel bir vahiy indirilmemiştir: 'Artık kim zerre miktarı hayır yaparsa onu görür. Kim de zerre miktarı şer işlerse onu görür.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Samimi bir niyet, atın otlamasını bile sevap vesilesi hâline getirebilir.
Bu bağlamda: Müslüman toplumu savunmak için kullanılmak üzere atı hazır bulundurmak.
İnsanların beğenisini veya itibarını kazanmak için sahip olunan şeyleri sergilemek.
Tasavvur edilebilecek en küçük miktarı ifade eden bir söz.
Klasik âlimler buradan, sevabın samimi niyet ve meşru amaçla bağlantılı olduğu sonucunu çıkarırlar: Allah yolunda bulundurulan bir atın yemesi, gübresi ve ayak izleri bile iyi ameller sayılabilir. Aynı mal, kibir, gösteriş veya Müslümanlara düşmanlık amacıyla kullanılırsa günaha dönüşebilir. Eşeklerin zikredilmesi, Kur’an’daki Zilzâl suresi 99:7-8’de yer alan genel ilkeye işaret eder: herkes yaptığı iyiliği ve kötülüğü görecektir. Rivayet, at beslemeyi genel bir yükümlülük hâline getirmez; değerlendirme amaç ve niyetle ilgilidir.
- Malını ve emeğini hangi niyetle kullandığını düşün; onları itibar kazanmak için değil, iyilik için kullan.
- Hayvanlara özenle bak; samimi ve hayırlı bir amaçla bağlantılı olduğunda sıradan ihtiyaçları bile sevap kazandırabilir.
- Küçük amelleri önemse: Allah en küçük iyiliği ve kötülüğü bile hesaba katar.
Bu rivayet cihadı niyetle de ilişkilendirir ve içsel amacın önemini gösterir.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Niyetlerle ilgili meşhur hadis, bir eylemin ardındaki niyetin onun değerini neden kısmen belirlediğini açıklar.
Sahih al-Bukhari · #2858 (Sahih)Bu rivayet atları ve kullanımını ele alarak bölümün bağlamıyla örtüşür.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.