Sahih al-Bukhari, 5371. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Yahya ibn Bukayral‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمُتَوَفَّى عَلَيْهِ الدَّيْنُ، فَيَسْأَلُ " هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ فَضْلاً ". فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ وَفَاءً صَلَّى، وَإِلاَّ قَالَ لِلْمُسْلِمِينَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ". فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَالَ " أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَمَنْ تُوُفِّيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَتَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ، وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ ".
Ebû Hüreyre (radıyallahu anh) şöyle rivayet etmiştir: Resûlullah ﷺ'a borçlu olarak vefat eden bir kişi getirildiğinde,
"Borcunu ödeyecek bir mal bıraktı mı?" diye sorardı. Eğer borcunu karşılayacak bir şey bıraktığı kendisine haber verilirse onun cenaze namazını kılardı; aksi takdirde Müslümanlara, "Arkadaşınızın cenaze namazını siz kılın," buyururdu. Ancak Allah ona fetihler nasip edince şöyle buyurdu: "Ben müminlere kendi nefislerinden daha yakınım. Her kim müminlerden borçlu olarak vefat ederse, onu ödemek bana aittir; kim de mal bırakırsa o varislerinindir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, vefat eden müminlerin ödenmemiş borçlarının sorumluluğunu üstlendi.
Ödenmemiş bir borcu, alacaklısına tamamen geri ödemek.
Müslümanların vefat etmiş bir Müslüman için kıldıkları toplu namaz.
İslam kurallarına göre terekeyi alan aile üyeleri veya diğer hak sahipleri.
Âlimler buradan, borçların ciddiye alınması ve kalan mal mirasçılara dağıtılmadan önce geçerli borçların terekeden ödenmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber’in ﷺ daha önce cenaze namazını kıldırmakta gösterdiği çekingenlik, borç bırakmayı hafife almamaya yönelik bir uyarıydı; topluluğun vefat eden kişi için kendi başına dua etmesini yasaklamıyordu. Müslüman toplumunun imkânları genişledikten sonra bu tür borçların ödenmesini üstlendi. Bu, her Müslümana aynı kişisel yükümlülüğü getirmez; ancak ihtiyaç sahibi borçlulara ve geride kalan ailelerine destek olma konusunda yöneticilerin ve toplumun sorumluluğunu vurgular.
- Borç almadan önce gerçekçi bir geri ödeme planı yapın ve koşulları açıkça kayda geçirin.
- Güvendiğiniz yakınlarınıza borç bilgilerinizin ve mali belgelerinizin nerede olduğunu söyleyin; böylece işlerinizin özenle yürütülmesini sağlayabilirler.
- Vefat etmiş bir borçluya destek olmak için, terekenin veya başkalarının gönüllü katkılarının ödenmemiş borcu karşılayıp karşılayamayacağını araştırın.
Bu rivayet, borçlu bir kişiye yardım etme sorumluluğunu ele alarak borçlulara yönelik dayanışmayı tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #5354 (Sahih)Rivayet, mali sorumluluğu ve ödenmeden bırakılan bir borcun sonuçlarını ele alır.
Sahih al-Bukhari · #5355 (Sahih)Bu rivayet borcun ciddiyetini ele alır ve mali yükümlülükleri yerine getirme çağrısıyla örtüşür.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.