Sahih al-Bukhari, 5550. hadis
Abu Bakra rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn Salamal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ
- 2Abd al‑Wahhabعَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Muhammadمُحَمَّدٍ
- 5Ibn Abu Bakraابْنِ أَبِي بَكْرَةَ
- 6Abu Bakraأَبِي بَكْرَةَ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الزَّمَانُ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا، مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ، ثَلاَثٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ، وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ، أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ، قَالَ " أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ، قَالَ " أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَأَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ ـ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ ـ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ، وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ، أَلاَ فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلاَّلاً، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ، أَلاَ لِيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ ـ وَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ قَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ـ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ".
Muhammed b. Selâm bize rivayet etti, Abdülvehhâb bize rivayet etti, Eyyûb bize rivayet etti; Muhammed'den, İbn Ebî Bekre'den, Ebû Bekre'den (Allah ondan razı olsun) nakledildiğine göre Peygamber ﷺ şöyle buyurdu:
"Zaman, Allah'ın gökleri ve yeri yarattığı gündeki asıl haline dönmüştür. Yıl on iki aydır; bunlardan dördü haram aylardır. Üçü ard arda gelir: Zilkade, Zilhicce ve Muharrem. Diğeri ise Cumâde ile Şaban arasındaki Mudar kabilesinin Recep ayıdır. Bu hangi aydır?" Biz: "Allah ve Resûlü daha iyi bilir," dedik. Bunun üzerine sustu; öyle ki biz onu gerçek adından başka bir adla anacak zannettik. Sonra: "Bu Zilhicce değil mi?" buyurdu. Biz: "Evet," dedik. "Bu hangi belde?" diye sordu. Biz: "Allah ve Resûlü daha iyi bilir," dedik. Yine sustu; biz onu gerçek adından başka bir adla anacak sandık. "Bu Belde (Mekke) değil mi?" buyurdu. Biz: "Evet," dedik. "Bugün hangi gün?" diye sordu. Biz: "Allah ve Resûlü daha iyi bilir," dedik. Tekrar sustu; biz onu gerçek adından başka bir adla anacak zannettik. "Bu Kurban Bayramı günü değil mi?" buyurdu. Biz: "Evet," dedik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Şüphesiz kanlarınız, mallarınız – râvi Muhammed der ki: sanırım 'namuslarınız' da dedi – birbirinize karşı, bu gününüzün, bu beldenizin ve bu ayınızın kutsiyeti gibi dokunulmazdır. Rabbinize kavuşacaksınız ve O size amellerinizi soracaktır. Sakın benden sonra birbirinizin boyunlarını vurarak sapıklığa dönmeyin! Haberiniz olsun, burada bulunanlar bunu bulunmayanlara ulaştırsın. Çünkü kendisine ulaştırılan kimse, onu işiten bazılarında daha iyi kavrayabilir." Râvi Muhammed, bu hadisi her andığında: "Peygamber ﷺ doğru söylemiştir," derdi. Sonra ekledi: "Duyurdum mu? Duyurdum mu?"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Canın, malın ve şerefin dokunulmazlığı Mekke’nin ve kutsal zamanın dokunulmazlığı gibidir.
Özel kutsallığı bulunan dört ay: Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep.
Zilhicce’nin onuncu günü; hacılar hac sırasında kurban keser.
Kişinin onuru ve itibarı; haklı bir gerekçe olmadan bunlara zarar verilemez.
Klasik âlimler buradan, cana, mala ve şerefe haksız yere zarar vermenin ağır biçimde haram olduğu sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ, bunların korunmasının önemini; dokunulmazlıklarını Kurban Günü, Mekke ve haram ayın dokunulmazlığına benzeterek vurgular. Âlimler ayrıca orada bulunanların bilgiyi aktarması gerektiğini ve sonraki dinleyicilerin mesajı bazen daha iyi anlayabileceğini belirtir. Birbirinizi öldürmeye karşı uyarı, iç çatışmanın ve kan dökmenin hidayet yolu olmadığını açıkça gösterir.
- Başkalarının canını, malını ve itibarını koru; birine haksızlık ettiysen zararını telafi et.
- Güvenilir dinî bilgiyi dikkatle aktar; bizzat duyduklarınla sonradan öğrendiklerini açıkça ayırt et.
- Anlaşmazlıklarda uzlaşmaya çalış ve başkalarına yönelik şiddeti reddet.
Bu hadis, bir Müslümanın kanını dökmenin yasaklanmasına ilişkin istisnalara değinir ve kan dökmeye karşı genel uyarının anlaşılmasına yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #31 (Sahih)Rivayet, Müslümanların birbirleriyle kılıçla savaşmasının ne kadar tehlikeli olduğunu anlatır.
Sahih al-Bukhari · #67 (Sahih)Aynı rivayet zincirindeki bu aktarım da kanın ve malın dokunulmazlığını ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.