Sahih al-Bukhari, 6880. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Abu Hurayra'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu Nu'aymal‑Bukhari'e aktardıأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Shaybanشَيْبَانُ
- 3Yahyaيَحْيَى
- 4Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ خُزَاعَةَ، قَتَلُوا رَجُلاً. وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ عَنْ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ قَتَلَتْ خُزَاعَةُ رَجُلاً مِنْ بَنِي لَيْثٍ بِقَتِيلٍ لَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، أَلاَ وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، أَلاَ وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، أَلاَ وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ يَلْتَقِطُ سَاقِطَتَهَا إِلاَّ مُنْشِدٌ، وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهْوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا يُودَى وَإِمَّا يُقَادُ ". فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاهٍ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ". ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّمَا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ ". وَتَابَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ شَيْبَانَ فِي الْفِيلِ، قَالَ بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ الْقَتْلَ. وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ.
Ebû Nuaym bize rivayet etti, Şeybân bize rivayet etti, Yahyâ'dan, Ebû Seleme'den, Ebû Hureyre'den ki Huzaa kabilesi bir adamı öldürdü. Abdullah b. Recâ dedi ki: Harb bize rivayet etti, Yahyâ'dan, Ebû Seleme bize rivayet etti, Ebû Hureyre bize rivayet etti ki Mekke'nin Fethi yılında Huzaa kabilesi, Cahiliye döneminde öldürülen bir adamlarına karşılık olarak Benî Leys'ten bir adamı öldürdü. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ayağa kalktı ve şöyle buyurdu:
"Şüphesiz Allah, filleri Mekke'den men etmiş, Resûlüne ve müminlere onlara karşı galibiyet vermiştir. İyi bilin ki Mekke, benden önce kimseye helal kılınmamıştır ve benden sonra da kimseye helal kılınmayacaktır. O, bana sadece gündüzün bir saati için helal kılındı. İyi bilin ki şu anda burası haramdır; dikenleri koparılmaz, ağaçları kesilmez ve düşen eşyası ancak sahibini arayan kimse tarafından alınabilir. Kimin yakını öldürülürse, o iki seçenekten birini tercih etmekte serbesttir: Ya diyet alır ya da kısas uygulanır." Sonra Yemenli Ebû Şâh adında bir adam ayağa kalktı ve "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ, bunu benim için yazdırınız" dedi. Resûlullah ﷺ de "Ebû Şâh için yazınız" buyurdu. Daha sonra Kureyş'ten bir adam ayağa kalkıp "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ, izhir otu hariç; çünkü biz onu evlerimizde ve kabirlerimizde kullanıyoruz" dedi. Resûlullah ﷺ de "İzhir hariç" buyurdu. Ubeydullah, fil meselesinde Şeybân'dan onu takip etti; bazıları Ebû Nuaym'dan 'öldürme' şeklinde rivayet etti. Ubeydullah ise 'ya kısas yapılır' dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Mekke kutsal kalmaya devam etti; cinayet durumunda maktulün yakınları diyet ile kısas arasında seçim yapabilir.
Mekke’nin fethi sırasında Huzaa kabilesinden bir kişi, İslam öncesi dönemde işlenmiş bir cinayetin intikamı olarak Beni Leys’ten bir adamı öldürdü. Peygamber ﷺ Mekke’nin kutsal kalmaya devam ettiğini ve cinayet durumunda maktulün yakınlarının diyet ile kısas arasında seçim yapabileceğini açıkladı.
Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen tazminat.
Cinayet için, yetkili makam tarafından ve hukuk kurallarına uygun biçimde uygulanan meşru ceza.
Mekke’de bulunan ve yalnızca sahibini belirleyip bulmak amacıyla alınabilecek eşya.
Âlimler buradan, fetih sırasında tanınan geçici istisnadan sonra Mekke’nin dokunulmazlığının eksiksiz biçimde sürdüğü sonucunu çıkarırlar: Bitkilerine zarar verilemez ve bulunan eşya sahibi için muhafaza edilmelidir. Ayrıca İslam hukuk kurallarına göre maktulün yakınlarının diyet ya da kısas arasında seçim yapabileceği anlaşılır; bu, kişilerin kendi başına adalet dağıtmasına izin vermez, çünkü karar ve uygulama meşru makamlara aittir. Dört Sünni fıkıh mezhebi Mekke’nin özel koruma statüsünü kabul eder ve kısas ile diyeti kendi hukukî görüşlerinin şartları çerçevesinde ele alır.
- Mekke’de kayıp bir eşya bulursan sahibine ulaştırmak için sorumluluk al.
- Cinayet davalarını yetkili hâkimlere bırak ve asla kendi başına intikam alma.
- Diyet veya kısas konusunu maktulün yakınlarıyla, geçerli hukuk kuralları çerçevesinde ve baskı ya da şiddet olmadan görüş.
Bu rivayet, bir Müslümanın canının hangi durumlarda hukukî koruma altında olduğunu ele alır ve kan dökmenin ciddiyetiyle bağlantılıdır.
Sahih al-Bukhari · #6864 (Sahih)İnsanlar arasında ilk hükme bağlanacak konunun kan davaları olduğunu bildirerek cinayetin ve kısasın önemini vurgular.
Sahih al-Bukhari · #6862 (Sahih)Bu rivayet de bir öldürme olayını konu alır ve kısasın hukukî bağlamını anlamaya yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.