علم · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 131

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: علم
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْمَاعِيلُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٌ
  3. 3عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ
  4. 4عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ مِنَ الشَّجَرِ شَجَرَةً لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا، وَهِيَ مَثَلُ الْمُسْلِمِ، حَدِّثُونِي مَا هِيَ ‏"‏‏.‏ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَادِيَةِ، وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَاسْتَحْيَيْتُ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَخْبِرْنَا بِهَا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هِيَ النَّخْلَةُ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ أَبِي بِمَا وَقَعَ فِي نَفْسِي فَقَالَ لأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَا‏.‏

ترجمه

اسماعیل برای ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم حدیث کرد، از عبدالله بن دینار، از عبدالله بن عمر که رسول الله ﷺ فرمودند:

«در میان درختان، درختی است که برگ‌هایش نمی‌ریزد و آن مَثَلِ مسلمان است؛ به من بگویید آن کدام درخت است؟» مردم شروع به اندیشیدن درباره درختان بیابان کردند، در حالی که در دل من گذشت که آن درخت خرماست. عبدالله می‌گوید: «اما خجالت کشیدم (که پاسخ دهم).» گفتند: «ای رسول خدا! ما را از آن آگاه ساز.» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «آن درخت خرماست.» عبدالله می‌گوید: «سپس آنچه در دلم گذشته بود را برای پدرم بازگو کردم، ایشان فرمودند: اگر آن را گفته بودی، برایم محبوب‌تر از آن بود که فلان و فلان مقدار ثروت داشته باشم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

درخت خرما تصویری از مؤمن استوار و پایدار است.

توضیح واژه‌های دشوار
درخت خرما

درختی که میوه‌اش خرماست؛ در این تشبیه به مؤمن اشاره دارد.

مؤمن

کسی که ایمان دارد و در ایمان و اطاعت به سوی الله روی می‌آورد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت درمی‌یابند که پیامبر ﷺ با مثال‌های آشنا آموزش می‌داد و برای برانگیختن اندیشه یارانش پرسش می‌کرد. تشبیه مؤمن به درخت خرما بر سودمندی پایدار و استواری دلالت دارد: مؤمن بر ایمان خود پای می‌فشارد و به دیگران سود می‌رساند. همچنین روشن می‌شود که ممکن است کسی پاسخ درست را در ذهن داشته باشد، اما از روی شرم آن را نگوید؛ ابن عمر از سکوت خود پشیمان نبود، ولی پدرش ارزشِ به‌اشتراک‌گذاشتن دانش را می‌دانست. چهار مذهب فقهی اهل سنت این متن را حکمی فقهیِ مستقل نمی‌دانند، بلکه آن را تشویقی به یادگیری، آموزش و بهره‌بردن از دانش می‌شمارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز زمانی را برای آموختن دانش دینی اختصاص دهید و آن را در رفتار خود به کار بندید.
  2. اگر پاسخ درستی می‌دانید، آن را با احترام در میان بگذارید؛ نگذارید شرم پیوسته مانع شما شود.
  3. راه‌هایی برای سودرسانی پایدار به دیگران بجویید، مانند درخت خرمایی که میوه می‌دهد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.