کتاب وصایا · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4224

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب وصایا
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَأْمِرُهُ فِيهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ هُوَ أَنْفَسُ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي بِهِ قَالَ ‏ "‏ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلاَ يُبْتَاعُ وَلاَ يُورَثُ وَلاَ يُوهَبُ ‏.‏ قَالَ فَتَصَدَّقَ عُمَرُ فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ ‏.‏ قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُحَمَّدًا فَلَمَّا بَلَغْتُ هَذَا الْمَكَانَ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَأَنْبَأَنِي مَنْ قَرَأَ هَذَا الْكِتَابَ أَنَّ فِيهِ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی تمیمی به ما حدیث کرد، سلیم بن اخضر به ما خبر داد، از ابن عون، از نافع، از ابن عمر که گفت: عمر زمینی در خیبر به دست آورد و نزد پیامبر ﷺ آمد تا در مورد آن کسب تکلیف کند. عرض کرد:

«ای رسول خدا! من زمینی در خیبر به دست آورده‌ام و هرگز مالی ارزشمندتر از آن نیافته‌ام؛ پس مرا چه فرمان می‌دهید؟» ایشان فرمودند: «اگر بخواهی، اصل آن را نگه دار و محصولش را صدقه کن.» سپس عمر آن زمین را صدقه کرد با این شرط که اصل آن نه فروخته شود، نه خریده شود، نه به ارث برسد و نه هبه گردد. عمر آن را برای فقرا، خویشاوندان، آزادسازی بردگان، در راه خدا، درراه‌ماندگان و مهمانان وقف کرد. گناهی بر سرپرست آن نیست که از آن به طور متعارف بخورد یا دوستی را اطعام کند، به شرطی که قصد انباشت ثروت نداشته باشد. راوی گفت: این حدیث را برای محمد نقل کردم، وقتی به عبارت «بدون انباشت ثروت» رسیدم، محمد گفت: «بدون اینکه مال را برای ثروتمند شدن ذخیره کند.» ابن عون گفت: کسی که این کتاب را خوانده بود به من اطلاع داد که در آن عبارت «بدون اینکه مال را برای ثروتمند شدن ذخیره کند» آمده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر زمین را حفظ کرد و درآمد آن را به‌طور پایدار به امور خیریه اختصاص داد.

توضیح واژه‌های دشوار
وقف

مالی که اصل آن حفظ می‌شود و درآمدش برای هدف‌های تعیین‌شده هزینه می‌گردد.

درآمد

آنچه مال به بار می‌آورد، مانند محصول زمین یا درآمد اجاره.

متولی

کسی که وقف را اداره می‌کند و نظارت دارد تا درآمد آن مطابق شرط‌ها هزینه شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت مبنای وقف را استنباط می‌کنند: اصل مال حفظ می‌شود و درآمد آن در راه خیر هزینه می‌گردد. شرط‌های واقف باید رعایت شوند، تا زمانی که با شریعت اسلامی تعارض نداشته باشند. بنا بر روایت، متولی می‌تواند به‌طور معقول از مال بهره ببرد یا به مهمانی غذا بدهد، اما نباید از آن برای انباشتن دارایی شخصی استفاده کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت وقف را به رسمیت می‌شناسند، هرچند دربارهٔ برخی جزئیات حقوقیِ شکل و لازم‌الاجرا بودن آن اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای پشتیبانی پایدار از یک کار خیر، حفظ یک دارایی و اختصاص درآمد آن به نیازمندان را در نظر بگیرید.
  2. هنگام وقف یا بخشش، هدف‌های مصرف درآمد و مسئول ادارهٔ دارایی را روشن و دقیق مشخص کنید.
  3. اموال خیریه را شفاف اداره کنید و از آن‌ها برای انباشتن دارایی شخصی استفاده نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.