کتاب جنائز · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2037

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جنائز
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تُحَدِّثُ قَالَتْ ‏:‏ أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا ‏:‏ بَلَى ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ لَمَّا كَانَتْ لَيْلَتِي الَّتِي هُوَ عِنْدِي تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم انْقَلَبَ فَوَضَعَ نَعْلَيْهِ عِنْدَ رِجْلَيْهِ، وَبَسَطَ طَرَفَ إِزَارِهِ عَلَى فِرَاشِهِ، فَلَمْ يَلْبَثْ إِلاَّ رَيْثَمَا ظَنَّ أَنِّي قَدْ رَقَدْتُ، ثُمَّ انْتَعَلَ رُوَيْدًا وَأَخَذَ رِدَاءَهُ رُوَيْدًا، ثُمَّ فَتَحَ الْبَابَ رُوَيْدًا وَخَرَجَ رُوَيْدًا وَجَعَلْتُ دِرْعِي فِي رَأْسِي وَاخْتَمَرْتُ وَتَقَنَّعْتُ إِزَارِي، وَانْطَلَقْتُ فِي إِثْرِهِ حَتَّى جَاءَ الْبَقِيعَ، فَرَفَعَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَأَطَالَ، ثُمَّ انْحَرَفَ فَانْحَرَفْتُ، فَأَسْرَعَ فَأَسْرَعْتُ، فَهَرْوَلَ فَهَرْوَلْتُ، فَأَحْضَرَ فَأَحْضَرْتُ وَسَبَقْتُهُ فَدَخَلْتُ، فَلَيْسَ إِلاَّ أَنِ اضْطَجَعْتُ فَدَخَلَ فَقَالَ ‏:‏ ‏"‏ مَا لَكِ يَا عَائِشَةُ حَشْيَا رَابِيَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ لَتُخْبِرِنِّي أَوْ لَيُخْبِرَنِّي اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ ‏:‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي، فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ فَأَنْتِ السَّوَادُ الَّذِي رَأَيْتُ أَمَامِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ نَعَمْ، فَلَهَزَنِي فِي صَدْرِي لَهْزَةً أَوْجَعَتْنِي، ثُمَّ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ أَظَنَنْتِ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ ‏:‏ مَهْمَا يَكْتُمُ النَّاسُ فَقَدْ عَلِمَهُ اللَّهُ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ فَإِنَّ جِبْرِيلَ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ وَلَمْ يَدْخُلْ عَلَىَّ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ فَنَادَانِي، فَأَخْفَى مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ فَأَخْفَيْتُهُ مِنْكِ، فَظَنَنْتُ أَنْ قَدْ رَقَدْتِ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَكِ، وَخَشِيتُ أَنْ تَسْتَوْحِشِي، فَأَمَرَنِي أَنْ آتِيَ الْبَقِيعَ فَأَسْتَغْفِرَ لَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ ‏:‏ كَيْفَ أَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ قُولِي السَّلاَمُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، يَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاَحِقُونَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

یوسف بن سعید به ما خبر داد و گفت: حجاج از ابن جریج برایمان حدیث کرد، او گفت: عبدالله بن ابی ملیکه مرا خبر داد که شنیده است محمد بن قیس بن مخرمه می‌گفت: شنیدم عایشه روایت می‌کرد و می‌فرمود:

«آیا شما را از سرگذشت خود و پیامبر ﷺ آگاه نکنم؟» گفتیم: «بله.» فرمود: «آن شبی که نوبت من بود و پیامبر ﷺ نزد من بودند، ایشان بازگشتند و کفش‌هایشان را کنار پاهایشان نهادند و گوشه لباس زیرین خود را بر بستر گستردند. اندکی درنگ کردند تا گمان بردند که من به خواب رفته‌ام. سپس به آرامی کفش پوشیدند، ردای خود را به آرامی برداشتند، آنگاه در را به آرامی گشودند و به آرامی بیرون رفتند. من سرم را پوشاندم، مقنعه بر سر کردم و شال کمرم را محکم بستم، سپس در پی ایشان راه افتادم تا اینکه به بقیع رسیدند. سه بار دستان خویش را بالا بردند و طولانی دعا کردند. سپس بازگشتند و من نیز بازگشتم. ایشان تند رفتند و من نیز تند رفتم. ایشان دویدند و من نیز دویدم. ایشان شتاب کردند و من نیز شتاب کردم و بر ایشان پیشی گرفتم و وارد خانه شدم. همین که دراز کشیدم، ایشان وارد شدند و فرمودند: 'ای عایشه تو را چه شده است که نفست به شماره افتاده؟' گفتم: 'چیزی نیست.' فرمودند: 'یا باید خودت به من خبر دهی یا خداوند لطیف و خبیر مرا آگاه خواهد ساخت.' گفتم: 'ای رسول خدا، پدر و مادرم فدایت باد، ماجرا را برایشان تعریف کردم.' فرمودند: 'پس آن سایه سیاهی که پیش روی خود دیدم، تو بودی؟' گفتم: 'بله.' آنگاه چنان ضربه‌ای به سینه‌ام زدند که درد گرفت، سپس فرمودند: 'آیا گمان کردی که خدا و رسولش بر تو ستم روا خواهند داشت؟' گفتم: 'هر چه مردم پنهان کنند، خداوند از آن آگاه است.' فرمودند: 'هنگامی که تو مرا دیدی، جبرئیل نزد من آمد اما چون تو کامل لباس نپوشیده بودی، بر من وارد نشد. او پنهانی مرا فراخواند و من نیز پنهانی پاسخ دادم. گمان کردم تو خوابیده‌ای و نخواستم بیدارت کنم و ترسیدم که وحشت کنی. او به من دستور داد تا به بقیع بروم و برای اهل آن آمرزش بطلبم.' گفتم: 'ای رسول خدا، چگونه بگویم؟' فرمودند: 'بگو: السَّلامُ عَلَی أَهْلِ الدِّیارِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُسْلِمِینَ، یَرْحَمُ اللهُ الْمُسْتَقْدِمِینَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِینَ، وَإِنَّا إِنْ شاءَ اللهُ بِکُمْ لاحِقُونَ (سلام بر اهل این دیار از مؤمنان و مسلمانان. خداوند کسانی از ما را که پیشتر رفته‌اند و کسانی را که بعداً خواهند آمد رحمت کند و ما ان‌شاءالله به شما ملحق خواهیم شد).'

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به بقیع رفت و برای آمرزش درگذشتگان از الله درخواست کرد.

پیشینه و سبب بیان

جبرئیل به پیامبر ﷺ فرمان داد به بقیع برود و برای آمرزش درگذشتگان دعا کند. پیامبر ﷺ برای عایشه توضیح داد که چرا او را بیدار نکرده بود و سلامی را که باید به ساکنان قبرها گفت به او آموخت.

توضیح واژه‌های دشوار
بقیع

قبرستان مسلمانان در مدینه.

استغفار

از الله آمرزش خواستن.

پیشینیان و پسینیان

کسانی که پیش‌تر درگذشته‌اند و کسانی که در آینده خواهند مرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که زیارت قبرها جایز و مستحب است، باید ساکنان آن‌ها را با سلامِ مقرر یاد کرد و برایشان از الله رحمت و آمرزش خواست. این روایت همچنین می‌آموزد که زائر آخرت و مرگ خویش را به یاد داشته باشد. عالمان جداگانه درباره چگونگی به‌کاربستنِ سه بار بالا بردن دست‌ها در این ماجرا بحث کرده‌اند؛ متن آن را به حکمی عام و الزامی تبدیل نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام زیارت قبر، به مؤمنان و مسلمانان سلام کنید و از الله برایشان رحمت بخواهید.
  2. از زیارت قبر برای یادآوری مرگ و بازگشت به‌سوی الله بهره ببرید.
  3. دعای نقل‌شده را بیاموزید و آن را با درک و اخلاص بر زبان آورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.