Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, hadis 1905

Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)
سنن أبي داود

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ، - وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّىْءَ - قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنِ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَىَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ ‏.‏ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَىَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلاَمٌ شَابٌّ ‏.‏ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلاً يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ ‏.‏ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلاَةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ ‏.‏ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ‏.‏ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ ‏"‏ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي ‏"‏ ‏.‏ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَىْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالتَّوْحِيدِ ‏"‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَلْبِيَتَهُ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ ‏{‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏}‏ فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلاَ أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلاَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِـ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ وَبِـ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنَ الصَّفَا قَرَأَ ‏{‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏}‏ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ ‏"‏ إِنِّي لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقِ الْهَدْىَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَصَابِعَهُ فِي الأُخْرَى ثُمَّ قَالَ ‏"‏ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ ‏"‏ لاَ بَلْ لأَبَدِ أَبَدٍ لاَ بَلْ لأَبَدِ أَبَدٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ - رضى الله عنه - مِنَ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ فَاطِمَةَ - رضى الله عنها - مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي ‏.‏ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ فَلاَ تَحْلِلْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْىِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلاً حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلاَ إِنَّ كُلَّ شَىْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَىَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عُثْمَانُ ‏"‏ دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ ‏"‏ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ هَؤُلاَءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ ‏"‏ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لاَ يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنِ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكِبُهَا إِلَى النَّاسِ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءَ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَذَهَبَتِ الصُّفْرَةُ قَلِيلاً حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَهُوَ يَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى ‏"‏ السَّكِينَةَ أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ أَيُّهَا النَّاسُ ‏"‏ ‏.‏ كُلَّمَا أَتَى حَبْلاً مِنَ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلاً حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَجَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ - قَالَ عُثْمَانُ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اتَّفَقُوا - ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ - قَالَ سُلَيْمَانُ بِنِدَاءٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ اتَّفَقُوا - ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ قَالَ عُثْمَانُ وَسُلَيْمَانُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ زَادَ عُثْمَانُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلاً حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ الظُّعُنُ يَجْرِينَ فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهِنَّ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى وَجْهِ الْفَضْلِ وَصَرَفَ الْفَضْلُ وَجْهَهُ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ وَحَوَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ وَصَرَفَ الْفَضْلُ وَجْهَهُ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ يَنْظُرُ حَتَّى أَتَى مُحَسِّرًا فَحَرَّكَ قَلِيلاً ثُمَّ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوُسْطَى الَّذِي يُخْرِجُكَ إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ فَرَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَنْحَرِ فَنَحَرَ بِيَدِهِ ثَلاَثًا وَسِتِّينَ وَأَمَرَ عَلِيًّا فَنَحَرَ مَا غَبَرَ - يَقُولُ مَا بَقِيَ - وَأَشْرَكَهُ فِي هَدْيِهِ ثُمَّ أَمَرَ مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ بِبَضْعَةٍ فَجُعِلَتْ فِي قِدْرٍ فَطُبِخَتْ فَأَكَلاَ مِنْ لَحْمِهَا وَشَرِبَا مِنْ مَرَقِهَا قَالَ سُلَيْمَانُ ثُمَّ رَكِبَ ثُمَّ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْبَيْتِ فَصَلَّى بِمَكَّةَ الظُّهْرَ ثُمَّ أَتَى بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُمْ يَسْقُونَ عَلَى زَمْزَمَ فَقَالَ ‏"‏ انْزِعُوا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَوْلاَ أَنْ يَغْلِبَكُمُ النَّاسُ عَلَى سِقَايَتِكُمْ لَنَزَعْتُ مَعَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَنَاوَلُوهُ دَلْوًا فَشَرِبَ مِنْهُ ‏.‏

Tłumaczenie

Ja’far bin Muhammad relacjonował na podstawie swojego ojca:

„Weszliśmy do Jabira bin ‘Abd Allaaha. Gdy do niego dotarliśmy, zapytał o ludzi (którzy przyszli go odwiedzić). Gdy nadeszła moja kolej, powiedziałem: „Jestem Muhammad bin Ali bin Hussain”. Pogłaskał mnie po głowie ręką i odsunął moje górne, a potem dolne guziki. Następnie położył rękę między moimi sutkami, a w tamtych czasach byłem młodym chłopcem.” Powiedział potem: „Witamy cię, mój siostrzeńcze, pytaj, co chcesz.” Zapytałem go, był ślepy. Nadeszła pora modlitwy i stanął owinięty w płaszcz. Za każdym razem, gdy kładł go na ramiona, jego końce opadały z powodu jego krótkiego rozmiaru. Prowadził nas w modlitwie, podczas gdy jego płaszcz był położony na stojaku obok niego. Powiedziałem: „Opowiedz mi o Hadżdżu Posłańca Allaaha (ﷺ).” On skinął ręką i złożył palce, wskazując na dziewięć. Powiedział, że Posłaniec Allaaha (ﷺ) pozostał dziewięć lat (w Medynie), podczas których nie odbył Hadżdżu, a następnie w dziesiątym roku publicznie ogłosił, że Posłaniec Allaaha (ﷺ) zamierza (udać się) na Hadżdż. Wielka liczba ludzi przyszła do Medyny, wszyscy pragnąc podążać za nim i naśladować go. Posłaniec Allaaha (ﷺ) wyszedł, a my poszliśmy z nim, aż dotarliśmy do Dhu Al Hulaifah. Asma’ córka ‘Umais urodziła Muhammada bin Abi Bakra. Wysłała wiadomość do Posłańca Allaaha (ﷺ), pytając: „Co powinnam zrobić?” On odpowiedział: „Weź kąpiel, opatrz swoje intymne części chustą i załóż ihram.” Posłaniec Allaaha (ﷺ) potem modlił się (w meczecie) i wsiadł na Al Qaswę, a jego wielbłąd stał wyprostowany z nim na grzbiecie. Jabir powiedział: „Widziałem (wielką liczbę) ludzi na wozach i pieszo przed nim oraz podobną liczbę po jego prawej stronie, podobną po lewej i podobną za nim. Posłaniec Allaaha (ﷺ) był wśród nas, objawiano mu Koran i znał jego interpretację. Cokolwiek robił, my to robiliśmy. Następnie Posłaniec Allaaha (ﷺ) podniósł głos, ogłaszając jedność Allaaha i mówiąc: „Labbaik (Jestem na twojej służbie), O Allaahu, labbaik, labbaik, Ty nie masz partnera, chwała i łaska są Twoje, a królestwo. Ty nie masz partnera.” Ludzie również podnieśli głosy w talbii, którą zwykli wypowiadać. Jednak Posłaniec Allaaha (ﷺ) nie zabraniał im niczego. Posłaniec Allaaha (ﷺ) kontynuował swoją talbię. Jabir powiedział: „Nie wyrażaliśmy zamiaru wykonywania niczego innego, oprócz Hadżdżu, nie znając ‘Umry (w tym sezonie), ale gdy przybyliśmy z nim do Domu (Ka’aby), dotknął narożnika (i wykonał siedem obrotów), szybko chodząc z dumą w trzech z nich i zwyczajnie w czterech. Następnie podszedł do miejsca Abrahama, recytując: „I weźcie miejsce Abrahama jako miejsce modlitwy.” (Podczas modlitwy dwie rak’aty) trzymał miejsce między sobą a Domem. Powiedział narrator: mój ojciec powiedział, że Ibn Nufail i ‘Uthman powiedzieli, że nie wiedzą, czy (Jabir) relacjonował to od kogoś innego, oprócz Posłańca Allaaha (ﷺ). Narrator Sulaiman powiedział, że nie wie, ale on (Jabir) powiedział: „Posłaniec Allaaha (ﷺ) zwykł recytować w dwóch rak’ach: „Powiedz, On jest Allaah, jeden” i „Powiedz, o niewierni”. Potem wrócił do Domu (Ka’by) i dotknął narożnika, po czym wyszedł przez bramę na Al Safa’. Gdy zbliżył się do Al Safa’, recytował: „Al Safa’ i Al Marwah są jednymi z oznak Allaaha” i dodał: „Zaczynamy od tego, czym zaczął Allaah”. Następnie zaczął od Al Safa’, wspiął się na nią, aż mógł zobaczyć Dom (Ka’bę), i ogłosił wielkość Allaaha oraz wyznał Jego jedność. Potem powiedział: „Nie ma boga oprócz Allaaha, który sam wypełnił swoje obietnice, pomógł swojemu słudze i pokonał konfederatów.” Następnie modlił się, wypowiadając te słowa trzy razy. Potem zszedł i udał się do Al Marwah, a gdy jego stopy dotknęły doliny, pobiegł, a gdy zaczął się wspinać, szedł, aż dotarł do Al Marwah. Czynił na Al Marwah to, co na Al Safa’, i gdy ostatni raz dotarł do Al Marwah, powiedział: „Gdybym wcześniej wiedział to, co dowiedziałem się później na temat tej sprawy, nie przyniósłbym ofiar, lecz uczynił z tego ‘Umrę, więc jeśli ktoś z was nie ma ofiar, niech zdejmie ihram i potraktuje to jako ‘Umrę.” Wszyscy potem zdjęli ihram i przycięli włosy, oprócz Proroka (ﷺ) i tych, którzy przynieśli ofiary. Suraqah (bin Malik) bin Ju’sham wstał i zapytał Posłańca Allaaha (ﷺ): „Czy to dotyczy tego roku, czy na zawsze?” Posłaniec Allaaha (ﷺ) splecionymi palcami powiedział: „‘Umra jest włączona w Hajj. Dodając: ‘Nie’, ale na zawsze i na wieki.” ‘Ali przybył z Jemenu z ofiarami Posłańca Allaaha (ﷺ) i znalazł Fathimę wśród tych, którzy zdjęli ihram. Powiedziała: „Załóż kolorowe ubrania i pomaluj oczy kolirium.” ‘Ali nie lubił tego (działania) i zapytał: „Kto ci to nakazał?” Ona powiedziała: „Mój ojciec.” Jabir powiedział: „‘Ali powiedział, że w Iraku poszedł do Posłańca Allaaha (ﷺ), aby skarżyć się na Fathimę za to, co zrobiła, i zapytać o jego opinię na ten temat, o którym mi wspomniała. Powiedziałem mu, że nie lubię jej działania, a ona wtedy powiedziała: „Mój ojciec kazał mi to zrobić.” On powiedział: „Ona mówiła prawdę, ona mówiła prawdę.” Co powiedziałeś, zakładając ihram na Hadżdż? Odpowiedziałem: „O Allaahu, zakładam ihram w tym samym celu, w jakim założył go Posłaniec Allaaha (ﷺ).” On powiedział: „Mam ofiary, więc nie zdejmuj ihram.” (Jabir) powiedział: „Razem te ofiary, które przyniósł ‘Ali z Jemenu i te, które przyniósł Prorok (ﷺ) z Medyny, było sto.” Wszyscy potem, oprócz Proroka (ﷺ) i tych, którzy mieli swoje ofiary, zdjęli ihram i przycięli włosy. Gdy nadszedł 8. Dhu Al Hijjah (Yaum Al Tarwiyah), poszli do Mina, mając na sobie ihram na Hadżdż, a Posłaniec Allaaha (ﷺ) jechał i modlił się w Mina: modlitwę południową, popołudniową, zachodnią, nocną i poranną. Po tym trochę poczekał, aż wzejdzie słońce, i wydał polecenie, by rozbili namiot z włosia w Namrah. Następnie Posłaniec Allaaha (ﷺ) wyszedł, a Quraysh nie wątpił, że zatrzyma się w Al Mash’ar Al Haram w Al Muzdalifah, tak jak to zwykli robić w okresie przedislamskim, ale przeszedł dalej, aż dotarł do ‘Arafah i zobaczył, że namiot został ustawiony w Namrah. Tam zsiadł z wielbłąda, a gdy słońce przeszło południk, kazał przyprowadzić Al Qaswę, a gdy ją osiodłał, zszedł na dno doliny i zwrócił się do ludzi, mówiąc: „Wasze życie i mienie muszą być nawzajem szanowane, tak jak ta świętość tego dnia, tego miesiąca i tego miasta. Oto! Wszystko, co dotyczy okresu przedislamskiego, zostało mi poddane, a roszczenia o krwawe zemsty z okresu przedislamskiego zostały zniesione. Pierwszym z tych, którzy zostali zamordowani, a których krew ma być zmazana, jest krew naszego (według wersji narratora ‘Uthmana, jest to krew syna Rabi’aha, a według wersji narratora Sulaimana, jest to krew syna Rabi’aha bin Al Harith bin ‘Abd Al Muttalib). Niektórzy (uczeni) powiedzieli: „Był ssany wśród Banu Sa’d (czyli wychowany wśród Bani Sa’d), a potem zabity przez Hudhail.” Używanie lichwy z okresu przedislamskiego jest zniesione, a pierwszą lichwą, którą znoszę, jest nasza lichwa, lichwa ‘Abbas bin ‘Abd Al Muttalib, bo wszystko to jest zniesione. Strzeżcie się Allaaha w odniesieniu do kobiet, bo macie je pod ochroną Allaaha i macie prawo do współżycia z nimi na słowo Allaaha. To jest od was obowiązek, aby nie pozwalać nikomu, kogo nie lubicie, leżeć na waszych łóżkach, ale jeśli to zrobią, to bijcie je, ale nie za mocno. Jesteście odpowiedzialni za zapewnienie im jedzenia i odzieży w odpowiedni sposób. Zostawiłem wam coś, do czego jeśli się trzymacie, nigdy nie zbłądzicie, a jest to Księga Allaaha. Będą was pytać o mnie, więc co powiecie?” Odpowiedzieli: „Świadczymy, że przekazałeś i wypełniłeś przesłanie oraz dałeś radę.” Następnie, podnosząc palec wskazujący ku niebu i wskazując nim na ludzi, powiedział: „O Allaahu! Bądź świadkiem, O Allaahu! Bądź świadkiem, O Allaahu! Bądź świadkiem!” Bilal wywołał potem wezwanie do modlitwy i iqamah, a on modlił się na południe, potem wyraził iqamah i modlił się na popołudnie, nie modląc się między tymi dwoma. Następnie wsiadł na Al Qaswę i udał się na miejsce modlitwy, sprawiając, że jego wielbłąd, Al Qaswa’, obrócił się tyłem do skał, i wybrał ścieżkę wyznaczoną dla pieszych, idąc przed nim, i zwrócił się ku qibli. Pozostał stojący aż do zachodu słońca, gdy żółte światło nieco zniknęło, a tarcza słońca zniknęła. Wziął Usamę na plecy i mocno pociągnął za uzdę Al Qaswy, tak że jej głowa dotykała przedniej części siodła. Wskazując prawą ręką, mówił: „Spokój, O Ludzie! Spokój, O ludzie!” Gdy przejeżdżał nad kopcem (z piasku), lekko luzował uzdę, aby mógł się wspiąć. Następnie dotarł do Al Muzdalifah, gdzie połączył modlitwę zachodnią i nocną, z jednym adhanem i dwoma iqamahami. Narrator ‘Uthman powiedział, że nie odprawiał nadliczbowych modlitw między nimi. Wtedy położył się do snu aż do świtu i odmówił modlitwę poranną, gdy światło poranne było wyraźne. Sulaiman powiedział, że z jednym adhanem i jednym iqamah. Wtedy wsiadł na Al Qaswę i dotarł do Al Mash’ar Al Haram, wspiął się na niego. ‘Uthman i Sulaiman powiedzieli, że zwrócił się ku qibli, wychwalał Allaaha, ogłaszał Jego wielkość, Jego jedność. ‘Uthman dodał w swojej wersji, że Jego jedność i Jego jedność są potwierdzone, i stał aż do momentu, gdy dzień stał się bardzo jasny. Posłaniec Allaaha (ﷺ) potem pospieszył przed wschodem słońca, zabierając za sobą Al Fadla bin ‘Abbas, był to mężczyzna o pięknych włosach, biały i przystojny. Gdy Posłaniec Allaaha (ﷺ) pospieszył, kobiety w howdas również zaczęły go szybko mijać. Al Fadl zaczął na nie patrzeć. Posłaniec Allaaha (ﷺ) położył rękę na twarzy Al Fadla, ale Al Fadl odwrócił twarz w drugą stronę. Posłaniec Allaaha (ﷺ) również odwrócił rękę na drugą stronę. Al Fadl również odwrócił twarz, patrząc na nie, aż dotarł do (Dolin) Muhassir. Pochylił wielbłąda trochę i, podążając środkową drogą, która wychodzi na największy jamrah, dotarł do jamrah obok drzewa i rzucił siedem małych kamyków na ten jamrah, mówiąc: „Allah jest największy”, za każdym razem rzucając kamyk jak nasiona fasoli. Rzucał je z dna doliny. Następnie Posłaniec Allaaha (ﷺ) udał się do miejsca ofiary i własnoręcznie złożył ofiarę z sześćdziesięciu trzech wielbłądów. Następnie polecił ‘Alowi, który złożył resztę, i podzielił się z nim i jego ofiarami. Po tym nakazał, aby kawałek mięsa z każdego wielbłąda został włożony do garnka, a gdy się ugotowało, oboje zjedli trochę i wypili trochę bulionu. Sulaiman powiedział, że potem wsiadł na Al Qaswę i szybko udał się do Domu (Ka’by) i odmówił modlitwę południową w Mekce. Dotarł do Banu ‘Abd Al Muttalib, którzy zaopatrywali się w wodę w Zamzam, i powiedział: „Czerpcie wodę, Banu ‘Abd Al Muttalib, gdyby nie to, że ludzie odbiorą wam prawo do czerpania wody, sam bym ją czerpał razem z wami.” Wtedy podali mu wiadro, a on z niego pił.

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Pożegnalna pielgrzymka uczy oddawania czci Bogu, sprawiedliwości i wzajemnej troski.

Objaśnienie trudnych słów
Ihram

Stan uświęcenia, w który wchodzi się na początku pielgrzymki i w którym powstrzymuje się od określonych czynności.

Talbijja

Wezwanie, którym pielgrzym odpowiada Allahowi: „Oto jestem do Twojej dyspozycji, o Allahu”.

Riba

Zakazane odsetki lub lichwa; Prorok ﷺ ogłosił zniesienie dawnych roszczeń odsetkowych.

Wnioski uczonych

Uczeni traktują szczegółowy opis Dżabira jako ważną podstawę ustalania kolejności i formy pielgrzymki: tawafu, modlitwy przy Maqam Ibrahim, sa’i oraz obrzędów w Minie, Arafacie i Muzdalifie. Szkoły prawa omawiają szczegóły tych obrzędów i w niektórych kwestiach różnią się co do ich statusu prawnego. Przekaz podkreśla również, że pielgrzymi brali Proroka ﷺ za wzór, życie i mienie są święte, a dawne roszczenia odsetkowe należy porzucić. Fragment dotyczący współżycia małżeńskiego należy odczytywać w świetle szerszych źródeł prawa islamskiego i nie wolno wykorzystywać go do usprawiedliwiania przemocy.

Lekcje na dziś
  1. Poznawaj kolejność obrzędów pielgrzymki z wiarygodnych źródeł i odprawiaj je uważnie.
  2. Chroń życie, mienie i godność innych; nie używaj dawnych bezprawnych roszczeń jako usprawiedliwienia nowej krzywdy.
  3. Traktuj współmałżonka z bojaźnią Bożą, odpowiedzialnością i szacunkiem, a w razie konfliktów małżeńskich szukaj pokojowego wsparcia kompetentnych osób.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.