Księga Cnót · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadis 6165

Przekazany przez Ubayy ibn Ka'b. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)Księga: Księga Cnót
صحيح مسلم
Kto go przekazał?

Przekazał Ubayy ibn Ka'b

Sahih (wiarygodny)

Zbiór Sahih Muslim jest w całości uznawany za wiarygodny.

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلاَؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الأَرْضِ رَجُلاً خَيْرًا أَوْ أَعْلَمَ مِنِّي ‏.‏ قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الأَرْضِ رَجُلاً هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ ‏.‏ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ ‏.‏ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لاَ يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلاَ أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ ‏.‏ فَلَمَّا تَجَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا ‏.‏ قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا ‏.‏ قَالَ فَتَذَكَّرَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي ‏.‏ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي ‏.‏ قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلاَوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ ‏.‏ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمُ السَّلاَمُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى ‏.‏ قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ ‏.‏ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا ‏.‏ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا ‏.‏ شَىْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ ‏.‏ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا ‏.‏ قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا ‏.‏ قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا ‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْىِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ ذَعْرَةً مُنْكَرَةً ‏.‏ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ ‏"‏ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلاَ أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ ‏.‏ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا ‏.‏ وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ - قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنَ الأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ ‏"‏ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَ��َلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا - ‏"‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَاسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ ‏.‏ قَالَ لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا ‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ ‏.‏ قَالَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا ‏.‏ وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلاَمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏

Tłumaczenie

Opowiedział nam Ubajj ibn Ka'b, który rzekł: Słyszałem Wysłannika Allaha ﷺ mówiącego:

„Gdy Musa (pokój z nim) przemawiał do swego ludu, przypominając im o dniach Allaha – a dniami Allaha są Jego dobrodziejstwa i Jego próby – powiedział: «Nie znam na ziemi człowieka bardziej wiedzącego ode mnie». Wówczas Allah objawił mu: «Ja wiem lepiej, kto jest najbardziej wiedzący; zaprawdę, na ziemi jest człowiek, który posiada większą wiedzę niż ty». Rzekł: «Panie mój, wskaż mi go!». Odpowiedziano mu: «Weź ze sobą soloną rybę jako prowiant; tam, gdzie ją zgubisz, znajdziesz tego człowieka». Ruszył więc w drogę wraz ze swoim sługą, aż dotarli do skały. Tam trop się urwał, lecz Musa poszedł dalej, zostawiając swojego sługę. Ryba zaczęła się poruszać w wodzie, a woda utworzyła nad nią coś w rodzaju tunelu. Sługa pomyślał: «Czyż nie powinienem dogonić Proroka Allaha i go o tym poinformować?», lecz sprawiono, że zapomniał. Gdy oddalili się od tego miejsca, Musa rzekł do swojego sługi: «Przynieś nam nasze śniadanie, bo ta podróż nas już utrudziła». A przecież nie odczuli zmęczenia, dopóki nie minęli owego miejsca. Wtedy sługa sobie przypomniał i rzekł: «Widziałeś, gdy schroniliśmy się przy skale? Zapomniałem o rybie i tylko szatan sprawił, że o niej nie wspomniałem. Ona obrała swoją drogę w morzu w przedziwny sposób!». Musa odpowiedział: «To właśnie tego szukaliśmy!». Zawrócili więc, idąc po własnych śladach, i sługa wskazał mu miejsce, gdzie zniknęła ryba, mówiąc: «Oto tutaj mi to opisano». Musa zaczął szukać i oto ujrzał Al-Chidra okrytego płaszczem, leżącego na plecach – lub jak powiedziano: na karku. Powiedział: «As-salamu alajkum». Ten odsłonił twarz z płaszcza i odpowiedział: «Wa alajkum as-salam. Kim jesteś?». Odrzekł: «Jestem Musa». Zapytał: «Jaki Musa?». Odpowiedział: «Musa z rodu Izraela». Zapytał: «Co cię tu sprowadza?». Rzekł: «Przyszedłem, abyś nauczył mnie tej wiedzy o drodze prostej, której ciebie nauczono». Al-Chidr odpowiedział: «Zaprawdę, nie zdołasz zachować cierpliwości przy mnie. Jakże możesz być cierpliwy wobec czegoś, co nie jest objęte twoją wiedzą? To rzecz, którą nakazano mi uczynić; gdy to zobaczysz, nie będziesz cierpliwy». Musa rzekł: «Jeśli Allah zechce, znajdziesz mnie cierpliwym i nie sprzeciwię się żadnemu twemu rozkazowi». Al-Chidr powiedział: «Jeśli chcesz za mną podążać, nie pytaj mnie o nic, dopóki sam ci o tym nie wspomnę». Ruszyli więc w drogę, aż gdy wsiedli na statek, Al-Chidr zrobił w nim wyłom. Musa rzekł do niego: «Czy uszkodziłeś go, by zatopić jego pasażerów? Doprawdy, dopuściłeś się rzeczy haniebnej!». Al-Chidr odpowiedział: «Czyż nie mówiłem ci, że nie zdołasz zachować cierpliwości przy mnie?». Musa rzekł: «Nie karć mnie za to, co zapomniałem, i nie stawiaj mi trudności w mojej sprawie». Poszli dalej, aż napotkali chłopców bawiących się. Al-Chidr podszedł do jednego z nich i zabił go. Musa (pokój z nim) oburzył się wielce i rzekł: «Czy zabiłeś niewinną duszę bez powodu? Doprawdy, dopuściłeś się rzeczy potwornej!». W tym momencie Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: «Niech miłosierdzie Allaha będzie nad nami i nad Musą. Gdyby był cierpliwy, ujrzałby rzeczy zadziwiające, lecz ogarnął go wstyd wobec swego towarzysza». Musa rzekł: «Jeśli zapytam cię o cokolwiek po tym, nie dotrzymuj mi już towarzystwa. Będziesz miał wtedy usprawiedliwienie z mojej strony». A gdyby był cierpliwy, ujrzałby rzeczy zadziwiające. Narrator dodał: Ilekroć Prorok ﷺ wspominał któregoś z proroków, zaczynał od siebie, mówiąc: «Miłosierdzie Allaha nad nami i nad moim bratem takim a takim». Poszli dalej, aż przybyli do mieszkańców pewnej wioski, którzy byli skąpi. Chodzili po zgromadzeniach, prosząc o jedzenie, lecz odmówiono im gościny. Znaleźli tam mur, który miał się zawalić, i Al-Chidr go wyprostował. Musa rzekł: «Gdybyś chciał, mógłbyś wziąć za to zapłatę». Al-Chidr odpowiedział: «To jest rozstanie między mną a tobą», i chwycił go za szatę. Rzekł: «Wyjaśnię ci znaczenie tego, wobec czego nie zdołałeś zachować cierpliwości. Co do statku, należał on do biedaków pracujących na morzu...» – aż do końca wersetu. «Gdy nadszedł ten, który zagarnia statki siłą, zastał go uszkodzonym i go ominął, a oni później naprawili go deską. Co do chłopca, to został stworzony jako niewierny, a jego rodzice bardzo go kochali. Gdyby dorósł, pogrążyłby ich w buncie i niewierze. Chcieliśmy więc, aby ich Pan dał im w zamian kogoś czystszego i bliższego miłosierdziu. A co do muru, należał on do dwóch sierot w mieście, a pod nim znajdował się...» – aż do końca wersetu.

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Musa ﷺ uczy, że wiedza wykracza poza to, co posiada jeden człowiek.

Objaśnienie trudnych słów
Dni Allaha

Łaski Allaha i próby, których doświadczają ludzie.

Al-Khidr

Sługa, któremu Allah udzielił szczególnej wiedzy i którego spotkał Musa.

Cierpliwość

Powściąganie się i czekanie na wyjaśnienie, gdy nie zna się jeszcze całej sytuacji.

Wnioski uczonych

Klasyczni uczeni podkreślają, że wiedza jest darem Allaha i że człowiek nie staje się wszechwiedzący tylko dlatego, że wiele wie. Musa ﷺ pokornie wyruszył, by szukać wiedzy, a al-Khidr uczył go, by nie osądzał wydarzeń, zanim nie pozna ich ukrytego tła. Uczeni wskazują również, że pytania Musy wynikały z jego obowiązku stanowczego sprzeciwiania się poważnemu złu; opowieść nie uczy więc, że należy biernie pozwalać na niesprawiedliwość. Szczególne działania al-Khidra wynikały z objawienia od Boga i nie stanowią ogólnego przyzwolenia dla ludzi na krzywdzenie innych.

Lekcje na dziś
  1. Uznaj, czego jeszcze nie wiesz, i poproś ekspertów o wyjaśnienie, zanim wyciągniesz wnioski.
  2. Gdy sytuacja wydaje się niezrozumiała, najpierw poszukaj wiarygodnych informacji i wstrzymaj się z osądem.
  3. Dziel się wiedzą z pokorą i pamiętaj, że Allah obdarza ludzi różną wiedzą i różnymi zdolnościami rozumienia.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.